21/01/1968: Trận Khe Sanh bắt đầu

Một trong những trận đánh được sách báo bàn đến nhiều nhất và gây tranh cãi nhiều nhất của Chiến tranh Việt Nam bắt đầu ở Khe Sanh, 14 dặm phía dưới khu Phi Quân Sự và cách biên giới Lào 6 dặm.

Được lính Thủy Quân Lục Chiến Mỹ chiếm giữ và đưa vào hoạt động một năm trước đó, căn cứ này, là một tiền đồn của Pháp trước đây, được sử dụng như là nơi chuẩn bị để tiến hành các cuộc tuần tra tiền phương và là một địa điểm tiềm năng để tiến hành các hoạt động được dự tính trong tương lai nhằm cắt đứt Đường mòn Hồ Chí Minh ở Lào.

Khe Sanh 1968

Khe Sanh 1968

Tiếp tục đọc

Vinh Quang của sự Phi Lý (42)

Mùa xuân 1972 tôi trở lại Việt Nam lần cuối cùng. Hơn bao giờ hết tôi mong muốn nhìn lại Huế một lần nữa, thành phố mà bẩy năm trước tôi đã trải qua một đêm huyền diệu trên một con đò, lắng nghe giọng ca của một cô bé xinh đẹp với mái tóc dài đen tuyền. Tôi còn nhớ giọng ca ám ảnh gợi cảm của cô và giai điệu kỳ lạ của cây đàn Đáy hình thang, một nhạc cụ có ba dây mà cô gẩy trong lúc đò chúng tôi trôi trên dòng sông Hương. Tôi tương tư một cách gần như là bất thường thành phố tử đạo mà tôi đã rời bỏ trên một chiếc tàu đổ bộ bọc sắt sau nhiều giờ tham dự chiến đấu từng căn nhà một trong đợt công kích Tết Mậu Thân. Tôi cứ nhớ mãi ba bộ đồ trận mà tôi đã mặc cái này chồng lên cái kia, mọi thứ toát ra bụi bặm và tử khí. Ngoài ra tôi cũng cảm thấy bị thôi thúc một cách bệnh hoạn và u sầu là phải đi lại những bước chân dọc theo đại lộ Lê Lợi và được nhìn lần cuối cư xá đại học mà các vị bác sĩ Đức bị sát hại đã từng cư ngụ ở đó.

Lần này tôi đi cùng nhiếp ảnh viên Perry Kretz của Stern, một tay Mỹ gốc Đức sừng sỏ, biết hai thứ tiếng theo một kiểu riêng biệt: Tiếng Anh theo giọng dân New York và với tiếng Kölsch một thỗ ngữ tức cười của vùng Cologne. Thật là hay có anh là bạn đồng hành vì anh đã từng tham gia chiến trận nhiều rồi, khởi đầu với cuộc chiến Triều Tiên mà anh đã chiến đấu như một chiến sĩ trong quân đội Hoa Kỳ. Perry có thể tin tưởng được là sẽ không bị hoảng sợ dễ dàng.

Đông Hà, ngày 6 tháng 4 năm 1972

Đông Hà, ngày 6 tháng 4 năm 1972

Tiếp tục đọc

13/05/1972: Tiếp tục giao tranh ác liệt ở Quảng Trị và Kontum

Mười bảy chiếc trực thăng Hoa Kỳ đã đưa 1.000 lính Thủy Quân Lục Chiến Nam Việt Nam và sáu cố vấn Hoa Kỳ của họ ra phía sau các chiến tuyến của người Bắc Việt ở đông nam thành phố Quảng Trị trong cuộc phản công đầu tiên của Nam Việt kể từ khi Chiến dịch Nguyễn Huệ của cộng sản bắt đầu. Lực lượng Thủy Quân Lục Chiến báo cáo đã giết chết hơn 300 người Bắc Việt trước khi trở về vùng lãnh thổ do Nam Việt Nam kiểm soát vào ngày hôm sau. Ở tiếp theo đó về hướng Nam, xe tăng và quân đội Bắc Việt tiếp tục tấn công trong khu vực Kontum.

Quảng Trị 1972

Quảng Trị 1972

Tiếp tục đọc

Vinh Quang của sự Phi Lý (2)

Hồi tưởng một

Khi người chiến binh rơi lệ

“Chúng ta đã quá quen thuộc với những xác chết đều là đàn ông cho nên cảnh tượng một người phụ nữ bị giết thật là kinh hoàng.” (Ernest Hemingway)

Người lính chiến không dễ gì bật khóc, tuyệt nhiên không bao giờ trong lúc đang chiến đấu. Vậy mà tôi đã từng thấy những chiến binh rơi lệ vào đầu tháng hai năm 1968. Lúc đó tôi đang tháp tùng một tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 5 Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ, từ phi trường Phú Bài hành quân vào Huế, lúc đó còn đang nằm trong tay cộng quân. Khi chúng tôi vào ngoại ô phía Nam của cái thành phố xinh đẹp đã từng một thời là kinh đô của Đế chế Việt Nam, xác chết ngập đầy trên đường đến nổi lính Thủy Quân Lục Chiến phải khiêng họ qua một bên dưới lằn đạn bắn tỉa của kẻ địch để mở đường cho đoàn quân tiến lên.

Hue, South Vietnam --- 2/4/1968-Hue, South Viet Nam: U.S. Marines keeping lowbecause of intense sniper fire battle communist units which seized two thirds of the ancient imperial Capital. The Marines were pinned don behind this wall near the old citadel and radiod for support. U.S. spokesmen reported that leathernecks hauled down the North Vietnamese flag after seven days of fighting and recaptured the city. --- Image by © Bettmann/CORBIS

TQLC Mỹ trên đường phố Huế, 04 tháng Hai 1968 04 Feb 1968,

Tiếp tục đọc

Con đường không vui (phần 2)

Quốc lộ 1 đi từ Huế khoảng 100 kilômét về hướng Đông Nam vào Đà Nẵng. Hiếm còn có người nào dám đi trên đoạn đường này. Điều đó ít có liên quan đến lòng can đảm và tính trung lập, nhiều hơn là với tính cẩn thận hay khinh suất. Mìn không phân biệt giữa bạn và thù.

Năm 1858, quân đội thuộc địa Pháp đổ bộ xuống ở đây và xây dựng Tourane. Cho tới khi Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất chấm dứt, đó là một tỉnh lỵ nhỏ và phát đạt với 100.000 người dân. Người Pháp thích sống ở đây, và nhiều người Việt cho tới ngày nay vẫn còn gọi nó là Tourane. Nhưng hiện giờ thì nó đã trở thành Đà Nẵng, và là Đà Nẵng, nó ngày càng có tầm quan trọng nhiều hơn, không chỉ là trọng điểm để người Mỹ tiến hành chiến tranh ở miền Trung Việt Nam, mà cũng vì các chương trình xây dựng phần nhiều là sáng kiến của người Mỹ. Dự định sẽ có một trung tâm công nghiệp trong và xung quanh Đà Nẵng. Con số dân cư đã tăng lên 250.000 vì người tỵ nạn và người đi tìm việc làm, tức là gấp hai lần rưỡi. Sài Gòn ngược lại đã tăng lên gấp tám lần. Vì thế mà Đà Nẵng tạo ấn tượng của một ngôi làng bị xáo trộn lên nhiều hơn, nhưng không bị vỡ tung ra như thủ đô. Sự suy tàn ở đây không được che đậy bởi số lượng người đông đảo như ở Sài Gòn. Tất cả đều trống trải hơn, có ít cây hơn. Những cái lỗ trên vữa tường, vôi bong ra, những hàng hiên gỗ đã đổ sập xuống của các căn nhà thuộc địa nhỏ. Trong khi người ta không tiến lên được trong giao thông của Sài Gòn, vì tất cả các đường phố đều kẹt cứng, thì đường ở Đà Nẵng bắt buộc người ta phải chạy chữ chi chậm chạp quanh các ổ gà. Chỉ những căn nhà bằng đá hai tầng, tất cả hầu như đều là công sở, mới dấu mình ở sau những hàng rào lưới và tường bằng bao cát. Các cửa hàng ít ỏi trong trung tâm trông có vẻ nghèo nàn, có lẽ vì chúng với con số ít ỏi của chúng dễ bị kiểm soát hơn và hầu như không bán hàng chợ đen. Những chiếc Honda không chạy ầm ầm thành từng đoàn lớn xuyên qua thành phố. Nhưng trước hết là thiếu một cái, cái thuộc vào hình ảnh của thành phố Sài Gòn: vô số các quán rượu. Khu vực thành phố của Đà Nẵng là ‘out of bounds’ cho lính Mỹ.

Tàu Helgoland ở Đà Nẵng

Tàu Helgoland ở Đà Nẵng

Tiếp tục đọc