‘Liên lạc Pennsylvania’: Cơ hội hòa bình bị bỏ lỡ ở Việt Nam

Có lẽ không có câu hỏi nào ám ảnh một cách đáng ngại trong lịch sử Chiến tranh Việt Nam trong năm 1967 hơn câu: Nếu Mỹ và các đối thủ ở Việt Nam có thể đạt được một thoả thuận hoà bình chấp nhận được trước cuộc leo thang lớn Tết Mậu Thân 1968 thì có thể mạng sống của hàng trăm nghìn người đã được cứu. Liệu một hòa ước như vậy có khả thi hay không?

Tổng thống Lyndon Johnson với Robert McNamara và Dean Rusk năm 1967.
Tổng thống Lyndon Johnson với Robert McNamara và Dean Rusk năm 1967.

Tiếp tục đọc

Advertisements

16/07/1965: McNamara thăm Việt Nam

Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu một phái đoàn đi tìm hiểu thực tế ở miền Nam Việt Nam, và Henry Cabot Lodge đến Sài Gòn để tiếp tục nhiệm vụ đại sứ. Lodge trước đây đã giữ chức vụ đại sứ, nhưng từ chức vào năm 1964 để tranh cử chức ứng viên tổng thống cho đảng Cộng hòa, việc mà cuối cùng rồi Barry Goldwater ở Arizona đã giành chiến thắng. Lodge trở lại Sài Gòn làm đại sứ một lần nữa từ 1965 đến 1967.

McNamara và Lodge nói chuyện với Quốc trưởng Nguyễn Văn Thiệu và Thủ tướng Nguyễn Cao Kỳ. Sài Gòn ngày 16 tháng 7 năm 1965.
McNamara và Lodge nói chuyện với Quốc trưởng Nguyễn Văn Thiệu và Thủ tướng Nguyễn Cao Kỳ. Sài Gòn ngày 16 tháng 7 năm 1965.

Tiếp tục đọc

‘Việt Nam hóa’ ra đời

Ngày 14 tháng 10 năm 1966, Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara, người chịu trách nhiệm chính cho cuộc chiến chống cộng sản tại Nam Việt Nam, đã thừa nhận thất bại của mình. Chỉ hơn một năm trước khi ông chính thức từ chức Bộ trưởng, ông đã gửi một báo cáo dài đến Tổng thống Lyndon Johnson, khéo léo thừa nhận rằng ông và Lầu Năm Góc không có chiến lược nào để kết thúc chiến tranh theo hướng có lợi cho Nam Việt Nam.

Đại sứ Ellsworth Bunker trình quốc thư lên Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ngày 28/04/1967.
Đại sứ Ellsworth Bunker trình quốc thư lên Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ngày 28/04/1967.

Tiếp tục đọc

Con đường đi lên của Westmoreland

Tướng William C. ("Westy") Westmoreland. Ảnh: Wikipedia
Tướng William C. (“Westy”) Westmoreland. Ảnh: Wikipedia

Phan Ba dịch từ Der Spiegel 14 / 1968 (01/04/1968)

Vào ngày đầu năm mới, ông ấy vẫn còn là người lạc quan. “Năm 1968”, người lính Mỹ cao cấp nhất ở Việt Nam William C. (“Westy”) Westmoreland dự đoán, “chúng ta có thể dự tính với những thành công lớn hơn nhiều so với năm vừa rồi.” Ông ấy còn muốn gửi những người lính Mỹ đầu tiên từ Việt Nam trở về nhà trong năm 1969 nữa.

Tám tuần sau đó, sau đợt tấn công Tết mang tính hủy diệt của quân Đỏ, ông ấy nói về “một chiến bại quân sự” của địch thủ – và đồng thời yêu cầu thêm 206.000 quân lính.

Vào ngày thứ sáu trước nữa, Tổng Tư lệnh Lyndon B. Johnson của ông ấy quyết định không gửi cho ông 206.000 người lính mới, nhưng là một chức vụ mới: từ tháng 7 của năm nay, Westy sẽ là tham mưu trưởng của lục quân trong Lầu Năm Góc.

Trên đỉnh cao đầu tiên của cuộc vận động bầu cử Mỹ, Johnson rút người đàn ông từ mặt trận về, người là hiện thân cho sự tham chiến của Mỹ và cho sự thất bại của Mỹ ở Việt Nam hơn bất cứ ai khác. Tiếp tục đọc