19/07/1964: Quốc trưởng Nguyễn Khánh kêu gọi mở rộng chiến tranh

Tướng Nguyễn Khánh 1964
Tướng Nguyễn Khánh 1964

Vào cái ngày mà người Nam Việt Nam gọi là “ngày quốc hận” – kỷ niệm 10 năm ký kết Hiệp định Geneva chia cắt Việt Nam – Thủ tướng Nguyễn Khánh, tại một cuộc mít tinh ở Sài Gòn, đã kêu gọi mở rộng chiến tranh ra miền Bắc. Đại sứ Maxwell Tayloer và các quan chức Hoa kỳ có mặt tại đó đã từ chối bình luận quan điểm của Khánh, nhưng người ta biết rằng Hoa Kỳ đã xem điều này là vi phạm thỏa thuận phải tham khảo ý kiếnWashington trước khi đưa ra một lời kêu gọi như vậy.

Tiếp tục đọc

14/07/1964: Quân đội chính quy Bắc Việt chiến đấu ở Nam Việt Nam

Tình báo quân đội Hoa Kỳ cáo buộc công khai rằng sĩ quan quân đội chính quy Bắc Việt chỉ huy và chiến đấu trong cái gọi là lực lượng Việt Cộng trong các tỉnh phía Bắc, nơi quân số Việt Cộng đã tăng gấp đôi trong vòng sáu tháng vừa rồi. Chỉ một ngày trước đó, Tướng Nguyễn Khánh của Nam Việt Nam đã nói đến một “cuộc xăm lược” của quân đội Bắc Việt.

Tiếp tế bằng xe đạp trên đường mòn Hồ Chí Minh
Tiếp tế bằng xe đạp trên đường mòn Hồ Chí Minh

Sẽ sớm có những bằng chứng khác cho việc quân đội Bắc Việt đang hoạt động ở Nam Việt Nam. Trong tháng 7, các quan chức Nam Việt Nam sẽ cáo buộc rằng hai đại đội của quân đội Bắc Việt đã vượt qua vủng phi quân sự ở tỉnh Quảng Trị. Một trận chiến đã xảy ra sau đó, nhưng lực lượng Bắc Việt đã bị đánh bại với tổn thất nặng. Sau đó, người ta biết rằng Hà Nội đã ra lệnh cho quân đội của họ bắt đầu thâm nhập vào miền Nam. Điều này đánh dấu một thay đổi lớn trong tốc độ và quy mô của cuộc chiến ở Nam Việt Nam và dẫn đến việc Tổng thống Lyndon B. Johnson gửi quân đội sang. Quân đội Bắc Việt và quân đội Mỹ đụng độ nhau lần đầu tiên trong tháng 11, khi các đơn vị mới sang của Sư đoàn Không kỵ 1 giao chiến với nhiều trung đoàn Bắc Việt trong trận đánh ở thung lũng Ia Drang trên Cao Nguyên Trung Phần.

Phan Ba dịch

Nguồn: http://www.history.com/

Đọc những bài khác ở trang: Ngày Này Năm Xưa và Chiến tranh Việt Nam

 

Các chiến dịch bí mật và “Nghị quyết Vịnh Bắc bộ”

Tháng Ba 1964, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng McNamara tiến hành một nhiệm vụ khảo sát mới ở Nam Việt Nam. Mới trước đó, QLVNCH đã phải chấp nhận một chiến bại cay đắng, khi 3000 quân lính chính phủ bị các đơn vị của MTDTGP tiêu diệt trong vùng đồng bằng sông Cửu Long. Trong khi McNamara khen ngợi công khai chính phủ Khánh và tuyên bố với các nhà báo là sẽ thắng cuộc chiến này thì trong nội bộ ông lại vẽ lên một hình ảnh tối tăm của tình hình. Tin chắc vào tính đúng đắn của thuyết Domino, người Bộ trưởng Bộ Quốc phòng xem Nam Việt Nam như là “trường hợp thử nghiệm” cho khả năng của Mỹ, chiến đấu chống lại một cuộc xâm lược cộng sản được chỉ huy từ bên ngoài. Từ khi chính quyền Diệm chấm dứt, theo McNamara trong một bản tường trình của ông trình tổng thống, tình hình ở Nam Việt Nam đã xấu đi liên tục. Khánh hoàn toàn không có quyền lực chính trị, ảnh hưởng của ông ấy lên quân đội là “đáng ngờ”. Tỷ lệ đào ngũ ở QLVNCH và các lực lượng tự vệ địa phương và khu vực đã đạt tới những quy mô khổng lồ. Bốn mươi phần trăm đất nước nằm dưới sự kiểm soát của MTDTGP, trong các tỉnh quanh Sài Gòn thậm chí cho tới chín mươi phần trăm. “Nhiều tầng lớp rộng lớn trong người dần thể hiện những dấu hiệu của sự thờ ơ và mặc kệ”.[1] Nhưng khác với giới quân đội, những người đề nghị gởi quân trên mặt đất sang để ổn định tình hình, McNamara khuyên chỉ tăng cường thêm một lần nữa sự giúp đỡ của Mỹ về mặt quân sự. Có những lập luận nhiều trọng lượng chống lại yêu cầu của Hội đồng Tham mưu trưởng. Về một mặt, Tòa Nhà Trắng và giới dân sự đứng đầu Lầu Năm Góc lo ngại “hiệu ứng quả bóng tuyết” đã từng được Kennedy tiên đoán: Việc đồn trú quân đội chính quy sẽ buộc người ta phải tiếp tục gởi thêm quân đội sang và tiếp tay làm tan rã tinh thần chiến đấu của QLVNCH. Ngoài ra, trong năm tranh cử tổng thống, trong bất cứ trường hợp nào thì Johnson cũng không muốn gởi quân sang châu Á và qua đó mà làm sống lại cái bóng ma của cuộc Chiến tranh Triều Tiên. Gắn liền với việc này là nỗi lo ngại, rằng trong trường hợp cuộc xung đột leo thang vì Hoa Kỳ thì Trung Quốc cũng có thể can thiệp bằng quân sự.

Tướng Westmoreland đến thăm căn cứ trực thăng Evans.
Tướng Westmoreland đến thăm căn cứ trực thăng Evans.

Tiếp tục đọc

Nhân vật mới, chính sách cũ

Dưới sự đau buồn vì người Tổng thống bị ám sát chết, tính liên tục về chính sách và nhân sự thống lĩnh thời kỳ chuyển tiếp từ Kennedy sang Lyndon B. Johnson. Từ một Phó Tổng thống không có ảnh hưởng vươn lên thành người đàn ông có nhiều quyền lực nhất thế giới, Johnson hứa hẹn sẽ tiếp tục chính sách của người tiền nhiệm được ưa thích. Điều này đúng cho các câu hỏi về đối nội, đặc biệt là giải pháp cho các vấn đề chủng tộc, cũng như cho chính sách đối ngoại, chính sách mà trong quá khứ Johnson hầu như không hề chạm đến và bây giờ thì tin vào phán xét từ các cố vấn dẫn đầu của Kennedy. Thế nhưng khác với Kennedy, Johnson không hoàn toàn nghi ngờ tính đúng đắn của những hoạt động tham chiến của Mỹ ở Việt Nam. Ông được xác nhận bởi giới lãnh đạo cũ và mới quanh McGeorge Bundy và người anh em William của ông ấy, McNamara, Rostow, Rusk và Tướng Taylor, người chỉ huy việc gởi cố vấn Mỹ tăng viện trợ quân sự và kinh tế. Họ đồng tình với câu khẩu hiệu mà Johnson – là một người chống đảo chánh Diệm – đưa ra vài ngày sau khi tuyên thệ vào ngày 22 tháng Mười Một 1963: “Tôi sẽ không để cho Việt Nam đi trên con đường như Trung Quốc. Tôi đề nghị họ [các cố vấn] hãy đi đến nơi và tuyên bố với các tướng lãnh đó, rằng Lyndon Johnson giữ lời hứa của chúng ta. Nhưng, xin có Chúa chứng giám, tôi muốn rằng họ hãy can đảm mà đi vào những khu rừng rậm ở đó và dạy cho người cộng sản biết sợ hãi là gì.”[1] Từ góc nhìn của Mỹ, lời yêu cầu của Johnson là đúng lý. Trong khi những người ủng hộ cuộc đảo chánh trong Bộ Ngoại giao Mỹ được các nhân vật cầm quyền mới hứa hẹn sẽ chống MTDTGP mạnh mẽ hơn, thì chính xác điều ngược lại đã xảy ra: Mặt trận Giải phóng ghi nhận nhiều thành công đáng kể trong tháng Mười Một và Mười Hai 1963 mà chính quyền quân sự không làm gì để chống lại điều đó.

Walt Whitman Rostow trình bày trên mô hình Khe Sanh cho Tổng thống Johnson
Walt Whitman Rostow trình bày trên mô hình Khe Sanh cho Tổng thống Johnson

Tiếp tục đọc

Phong cách Mỹ ( phần 2)

Ngôi nhà đồ sộ nhất của Kontum là nhà của đức giám mục. Ngôi trường dòng sát cạnh giống như một trại lính thuộc địa Pháp. Trường dòng đóng cửa, nhưng đức giám mục, Moseigneur Seitz, một người vùng Alsace nguyên thủy, nhiều râu, vẫn còn ở lại vị trí của mình. Ông còn gửi các linh mục của ông tới những ngôi làng hẻo lánh nhất của người Mọi, để ban phước và giảng giáo lý. Những nhà truyền giáo người Pháp hiểu biết Việt Cộng tốt hơn là các chuyên gia tình báo của Special Forces. Họ thường hay gặp phải các du kích đỏ và thỉnh thoảng còn bị họ bắt đi. “Tôi biết rất tốt người đối thủ của tôi, viên chính ủy chỉ huy của Việt Cộng”, đức giàm mục nói. “Ông ấy là một nhà đấu tranh lão thành, đã chiến đấu từ năm 1946 trong bí mật. Ông ấy là một người lý tưởng quên mình, gần như là một ông thánh, người ta sẽ nói như vậy nếu như ông ấy đứng bên cạnh chúng tôi. Trong tháng Bảy 1954, ngay trước lần ngưng bắn, khi trại lính Páp rút đi, lúc đó tất cả họ đã bước từ trong rừng ra, và đã thiết lập một dạng hành chánh xã hội chủ nghĩa ở Kontum trong vòng vài tuần. Thể theo Hiệp định Genève, họ được rút về miền Bắc vài tuần sau đó. Nhưng bây giờ thì họ lại có mặt ở đây. Sư đoàn Nam Việt Nam, đóng quân ở chỗ chúng tôi và miễn cưỡng lắm mới dám bước ra khỏi vùng lân cận của thành phố Kontum, đã mất tinh thần chiến đấu rất nhiều và sẽ không có khả năng giữ vững được lâu nữa, ngoại trừ người Mỹ bước vào thay thế.” Tiếp tục đọc