Bốn sự công bằng

Phan Ba dịch từ Der Spiegel số 51/1968 (16/12/1968)

Nguyễn Cao Kỳ, phó Tổng Thống cứng rắn của Nam Việt Nam, tỏ ra khiêm tốn. “Chúng tôi không yêu cầu phía bên kia đầu hàng, mà chỉ yêu cầu công bằng và lý trí phải chiến thắng”, ông ấy nói lúc đến Paris.

Nhưng lý trí và công bằng trên chiến trường Việt Nam cũng như ở các cuộc đàm phán hòa bình tại Paris lúc nào cũng là bốn quan điểm lý trí và bốn quan điểm công bằng đấy, cái đã nuôi dưỡng cuộc chiến từ nhiều năm nay và hầu như không mang hòa bình lại gần hơn từ nhiều tháng nay – mặc cho tất cả những cái được gọi là điểm ngoặt của năm 1968:

  • Vào ngày 31 tháng 3, Tổng Thống Johnson tuyên bố giới hạn cuộc chiến tranh ném bom ở phần tư phía Nam của Bắc Việt Nam
  • Vào ngày 13 tháng 5, Washington và Hà Nội lần đầu tiên đàm phán – liên tục kể từ lúc đấy – ở Paris.
  • Vào ngày 31 tháng 10, Johnson cũng chấm dứt phần còn lại của cuộc chiến tranh ném bom chống Bắc Việt Nam.
  • Vào ngày 26 tháng 11, Nam Việt Nam ngừng gây bế tắc chống ngưng ném bom và Hội nghị Paris
  • Vào ngày 8 tháng 12, phó Tổng Thống Kỳ với đội ngũ trên 80 người bước ra khỏi chiếc Boeing của ông ấy ở Paris.

    Tiếp tục đọc

Vào Dinh Độc Lập sau nửa đêm

Phan Ba dịch từ Der Spiegel số 46 / 1968 (11/11/1968)

Đại sứ Hoa Kỳ Ellsworth Bunker đã đến gặp Tổng thống Nam Việt Nam Nguyễn Văn Thiệu trong Dinh Độc Lập ở Sài Gòn mười lần trong vòng hai tuần.

Người Mỹ này, người qua giải pháp cho xung đột Hà Lan – Indonesia quanh New Guinea và cho cuộc Khủng hoảng Dominica đã có tiếng là một nhà đàm phán cứng rắn, đã đến hai lần vào thời điểm rất không ngoại giao: giữa nửa đêm và sáng sớm.

Một lần, rất lâu sau nửa đêm, chuông điện thoại của người đang đối thoại, Thiệu, vang lên. Ở đầu dây bên kia là Tòa Nhà Trắng ở Washington. Tổng thống Johnson và Tổng tư lệnh Việt Nam của ông ấy, Tướng Abrams, trợ giúp cho vị đại sứ của họ qua điện thoại. Tiếp tục đọc

Cuộc chiến tranh ném bom của Mỹ

Phan Ba dịch từ Der Spiegel 45/1968 (04/11/1968)

Gần 120.000 lần trong vòng ba năm rưỡi, các “Giôn xơn” (Johnsons) – như nông dân Bắc Việt gọi máy bay chiến đấu Mỹ – đã bay để đánh phá nước cộng hòa của Hồ Chí Minh.

Trên một triệu rưỡi tấn bom nổ và bom cháy, bom mảnh – mới – và napalm, bom tấn và hỏa tiển đã đào xới gần như mỗi một mét vuông của đất nước có độ lớn như nước Cộng hòa Liên bang không có bang Bayern – nhiều hơn bom đã rơi xuống toàn châu Âu trong Đệ nhị thế chiến. Tiếp tục đọc

Những dấu hiệu nhỏ bé của hòa bình

Phan Ba dịch từ Der Spiegel 29/1968 (15/07/1968)

Từ khi bàn về hòa bình thì cuộc chiến lại càng ác liệt hơn nữa.

Vào ngày 31 tháng 3, Tổng thống Lyndon Johnson từ bỏ ra ứng cử và với lời tuyên bố chấm dứt ném bom một phần ở Bắc Việt Nam đã tạo khả năng cho những cuộc đàm phán về hòa bình giữa Hà Nội và Washington.

Nhưng kể từ lúc đấy, Lầu Năm Góc đã phải đánh điện khoảng 5000 lần về cho các gia đình Mỹ: “Chúng tôi đau buồn thông báo cho ông bà …”

Lính Mỹ trước khi rút khỏi Khe Sanh, Ảnh: Der Spiegel

Lính Mỹ trước khi rút khỏi Khe Sanh, Ảnh: Der Spiegel

Tiếp tục đọc

Việt Cộng dư thừa vũ khí

Phan Ba dịch từ Der Spiegel 24/1968 (10/06/1968)

Ở Paris, các phái đoàn của Washington và Hà Nội đã đấu trận thứ bảy vào thứ tư tuần rồi – chỉ là một trận đấu rụt rè.

Ở Sài Gòn, cách bàn hội nghị 10.000 kilômét, thì ngược lại, quân đội Mỹ và Bắc Việt Nam đã đánh nhau ác liệt – dữ dội như chưa bao giờ có. Tiếp tục đọc