Hội nghị Liễu Châu (3-5/7/1954)

Vai trò của Chu Ân Lai tại Genève năm 1954

Hội nghị Liễu Châu then chốt

Tiền Giang (钱江/Qian Jiang)

bản dịch của Dương Danh Dy

Bài này là Chương 27 của cuốn Chu Ân Lai dữ Nhật Nội Ngoã hội nghị (周恩来与日内瓦会议 / Chu Ân Lai và Hội nghị Genève, nhà xuất bàn Trung Cộng Đảng Sử Xuất Bản Xá, 2005), mà tác giả là Tiền Giang. Chúng tôi cảm ơn dịch giả Dương Danh Dy đã cho phép Diễn Đàn công bố bản dịch này (và công bố toàn văn bản dịch cuốn sách trong tháng 1.2009 tới đây).

Hội nghị Liễu Châu (3-5.7.1954) là bước ngoặt trong quá trình thương lượng tại Genève, chấm dứt cuộc Kháng chiến lần thứ nhất, với những thành quả và hậu quả mọi người đều biết.

Tiấc rằng cho đến nay, hầu như không có nghiên cứu sử học nào đã được công bố ở Việt Nam về cuộc gặp ở Liễu Châu. 

Bài này cho ta biết cách trần thuật và quan điểm của phái đoàn Trung Quốc do thủ tường Chu Ân Lai dẫn đầu.  Như chú thích số 4 cho biết, những ghi chép của Mã Liệt (thư kí đối ngoại của Chu) đã bị Chu Ân Lai xoá đi rất nhiều, “đại bộ phận phần xoá bỏ là những điểm bất đồng của hai bên”. Qua những nguồn tài liệu khác, chúng ta biết rằng Trung Quốc đã gây sức ép lớn để buộc phía Việt Nam phải chấp nhận giải pháp phân vùng theo giới tuyến, chấp nhận vĩ tuyến 16 (thay vì 13 hay 14), để rồi cuối cùng, trong những ngày chót ở Genève , là vĩ tuyến 17. (xem, chẳng hạn, China & The Vietnam Wars, 1950-1975 của Qiang Zhai (Trạch Cường), The University of North Carolina Press, 2000).

Tuy phiến diện và đơn phương, đây là một tài liệu tham khảo quan trọng, giúp ta tìm hiểu thêm về một giai đoạn quan trọng của lịch sử hiện đại Việt Nam.

Diễn Đàn

Geneva, Switzerland --- 7/1954: Geneva, Switzerland: Left to right: Nam Il of North Korea; V.M. Molotov, USSR Chou En Lai, Red China, and Pham Van Dong, Vietminh Foreign Minister, at Chou's villa here during peace talks. --- Image by © Bettmann/CORBIS

Từ trái sang phải: Nam Il của Bắc Triều Tiên; V.M. Molotov, Liên Xô, Chu Ân Lai, Trung Cộng, Phạm Văn Đồng, Việt Minh, tại biệt thự của Chu ở Genève trong thời gian đàm phán Hiệp định.

Tiếp tục đọc

Những nghi vấn về di chúc Hồ Chí Minh

Nguyễn Thị Từ Huy

Trước hết, xin quý độc giả lưu ý rằng tôi không đánh giá về Hồ Chí Minh.

Hồ Chí Minh là một nhân vật lịch sử. Đánh giá về các nhân vật lịch, về đóng góp và sai lầm của họ, là công việc của các sử gia chân chính.

Ở đây, tôi chỉ làm một việc duy nhất : khảo sát các văn bản di chúc của Hồ Chí Minh, trên cơ sở đó chỉ ra một số điều mà văn bản cho phép nhìn thấy. Đúng hơn là các văn bản của Hồ Chí Minh cho phép đặt ra một số nghi vấn mà tôi không có câu trả lời. Tôi cũng không có tham vọng trả lời, tôi chỉ làm công việc đặt ra các câu hỏi.

Tiếp tục đọc

25/6/1955: Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm chính thức Trung Quốc

Chuyến đi kéo dài từ 25/6 đến 8/7/1955. Trong chuyến đi này, Trung Quốc đã đồng ý trợ cấp cho nước VNDCCH 800 triệu nhân dân tệ (200 triệu dollar), dùng để triển khai 18 dự án, trong đó có Nhà máy Điện Hà Nội, Nhà máy Xi măng Hải phòng và Dệt Nam Định. Ngoài ra, hai bên đồng ý lập một Chương trình trao đổi nhân sự. Trung Quốc gửi chuyên gia kỹ thuật sang Bắc Việt Nam và chính phủ Hà Nội sẽ gửi công nhân sang các nhà máy công nghiệp Trung Quốc để học nghề.

Mao Trạch Đông đón Hồ Chí Minh tại sân bay ở Bắc Kinh ngày 25/6/1955.

Tiếp tục đọc

Trung Quốc trong Chiến tranh Việt Nam

Trung Quốc trong Chiến tranh Việt Nam

Trung Quốc trong Chiến tranh Việt Nam

Cuộc chiến Việt Nam không chỉ là cuộc chiến “ủy nhiệm” của Mỹ. Những lập luận và cách giải thích quen thuộc cùn mòn về cái gọi là “lý thuyết domino” là không đầy đủ khi nói đến bản chất cuộc chiến. Tìm hiểu quá trình can dự Trung Quốc, với sự cầu cạnh chủ động của Bắc Việt, mới có thể có thêm cái nhìn rõ hơn về cuộc xung đột này.

Một bài báo Washington Post, đề ngày 17-5-1989, viết: “Hôm nay, Trung Quốc đã thừa nhận họ đưa 320.000 quân vào (Bắc) Việt Nam”, và “viện trợ hơn 20 tỷ USD để ủng hộ quân đội chính quy Bắc Việt và du kích Việt Cộng”. Bài báo cho biết thêm, trong thời gian chiến tranh, có những báo cáo tình báo Mỹ cho biết nhiều đơn vị tác chiến Mỹ đã phát hiện lính vận quân phục Trung Quốc và mang phù hiệu quân đội Trung Quốc nhưng Bắc Kinh lúc đó luôn phủ nhận.

Tiếp tục đọc

25/09/1945: Người lính Mỹ đầu tiên thiệt mạng ở Việt Nam

Peter Dewey

Peter Dewey

Trung tá Peter Dewey, một sĩ quan quân đội Hoa Kỳ thuộc Văn phòng Dịch vụ Chiến lược (OSS) ở Việt Nam, bị bắn chết tại Sài Gòn. Dewey là người đứng đầu đội ngũ bảy người được gửi đến Việt Nam để tìm kiếm phi công Hoa Kỳ mất tích và thu thập thông tin về tình hình ở nước này sau khi Nhật Bản đầu hàng.

Tiếp tục đọc