Trong đất của Ludwig

Các ngày chủ nhật trở nên yên lặng hơn, ngay trong thành phố cũng gần như không còn có người đi lại. Tôi đi xuống Tölz trong một cái xe buýt gần như trống rỗng, trong một xe khác đến Kochel, với xe kế tiếp qua Mittenwald, qua những thôn xóm và nông trại có tên Freudenreich và Niemandsbichl. Dần dần tôi đi xuyên qua vùng đồi núi, lúc nào cũng đứng chờ một mình ở trạm buýt, ở một nơi giống như không có người.

            Ngay đất đai cũng đang chờ. Mọi việc đã làm xong, gỗ được chất đống cẩn thận cạnh nhà, vườn tược đã được giẫy cỏ, mộ đã được trang hoàng, ngay đến đồi núi trông cũng có vẻ đã được dọn dẹp và chuẩn bị sẵn sàng cho mùa đông. Những cánh đồng đã được gặt hái, những cánh rừng rụng lá, trần trụi, đoàn nhà di động ở cạnh Hồ Kochel đang chờ đợi mùa đông. Tất cả đều đang chờ đợi mùa đông. Bây giờ chỉ còn núi Karwendel già nua xám xịt là còn đủ sức để kéo mặt trời về phía nó, đỉnh của nó đang cháy rực.

Lâu đài Linderhof
Lâu đài Linderhof

Đọc tiếp

Hồi ký Lê Phú Khải – Bản đầy đủ (kỳ 38)

Quảng Châu – Thẩm Quyến – Hồng Kông – Ma Cao… và cuộc thử nghiệm về tiền nhuận bút một chuyến đi…

Ngày 1-7-1997, Hồng Kông sẽ được trao trả về cho Trung Quốc. Đây là một đề tài hấp dẫn mà báo chí ở TP. HCM rất đói tin tức, bài vở, hình ảnh thời sự về Hồng Kông (nơi được coi là nhiều đầu mối tin tức nhất thế giới).

Đã hơn 10 năm từ ngày “đổi mới” (1986), trên thực tế Việt Nam chỉ đổi mới một phần về kinh tế như cho các thành phần kinh tế tư nhân được hoạt động, kinh tế quốc doanh vẫn nắm cái chủ chốt còn các mặt khác của đời sống xã hội vẫn như cũ. Với báo chí thì là số không. Không hề có báo tư nhân. Báo quốc doanh thì các nhà báo chỉ là một anh viên chức ăn lương tháng để viết tin, bài. Một sự kiện như Hồng Kông được giao về cho Trung Quốc thì các báo chí chỉ chờ dịch tin, bài của báo chí nước ngoài (biên tập lại). Hầu như không có báo, đài nào cử phóng viên tận nơi quan sát để viết tin bài. Chế độ trả nhuận bút của các báo, đài chỉ có tính chất tượng trưng, và trả theo số lượng chữ của bài báo, không trả theo chất lượng tin, bài. Nếu có ông to, bà lớn nào viết bài cho đài báo thì các Tổng Biên tập nịnh khéo quan trên, sẽ trả một số tiền lớn hơn nhiều so với các bài khác. Vì thế, có ông cứ tưởng nhuận bút như thế thì các nhà báo sống khỏe(!). Có lần Thứ trưởng Bộ Thủy Lợi Nguyễn Giới Việt viết một bài cho một tờ tạp chí trong ngành của ông, lúc lãnh nhuận bút ông thấy những một triệu đồng (vào đầu những năm 90), lớn quá, ông không nhận. Sau này ông tâm sự với tôi: – Mình nghĩ là họ hối lộ một cách tế nhị nên từ chối! Những ông thứ trưởng như Nguyễn Giới tôi biết là có thật và chỉ có vào thời điểm ấy. Bây giờ, chạy một chân thứ trưởng phải cả chục tỷ đồng thì có trả nhuận bút bằng một cái xe Toyota đời mới họ vẫn chê ít(!).

Lê Phú Khải
Lê Phú Khải

Đọc tiếp

Hồi ký Lê Phú Khải – Bản đầy đủ (kỳ 37)

Lời Ai Điếu
Lời Ai Điếu

Lại nói về bữa nhậu với ông Sáu Phan tại Ban Kinh tế trung ương ở Hà Nội năm đó. Chúng tôi lai rai cho đến xế chiều. Trước khi chia tay, Sáu Phan bảo tôi: – Muốn nhờ Phú Khải một việc! Tôi nghe lạ tai quá nên vặn lại: – Ai đời một ủy viên BCT lại phải đi nhờ một công dân hại hai ngoài Đảng bao giờ? Nhưng Sáu Phan quả quyết: – Việc này phải nhờ Phú Khải mới xong!

Đại để là Sáu Phan nhờ tôi nói với Tổng Biên tập SGGP Vũ Tuất Việt xóa nợ cho nhà thơ Nguyễn Bá ở Cà Mau vì vay tiền của báo SGGP mở xưởng làm giấy rồi vỡ nợ, không trả được phải đi tù(!)

Sáu Phan nhấn mạnh, ông thân với Tuất Việt, nói với nó xóa nợ cho Nguyễn Bá. Ông còn nói: – Ai lại bỏ tù một nhà thơ bao giờ. Thả Nguyễn bá ra để nó đi làm ăn mới có tiền mà trả nợ chớ…

Đọc tiếp

Hồi ký Lê Phú Khải – Bản đầy đủ (kỳ 36)

Lời Ai Điếu

Nguyễn Hà Phan – Bi hay hài!?

Đầu năm 1994, sau chuyến đi Điện Biên Phủ đầu tiên để giúp anh Tuất Việt làm số báo “SGGP – 40 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ”, tôi về Hà Nội và đến báo Nhân Dân gặp Mai Phong, trưởng ban bạn đọc của báo. Tôi bảo với Mai Phong, vừa đi Điện Biên Phủ về, có chai rượu hổ cốt, muốn rủ ông lên chỗ ông Nguyễn Hà Phan ở Ban Kinh tế chơi, gạ ông ấy kiếm ít mồi để nhậu. Anh cho tôi mượn cái điện thoại bàn của anh để gọi cho ông ấy … Mai Phong nhìn chai rượu của tôi, tuy có dán cái “mác” Lai Châu ở vỏ nhưng giá chỉ có 14.000 đồng. Phong nói: ông có đùa không thế, đang giờ làm việc mà đòi lên gặp Bộ Chính trị để nhậu!

Không cần Mai Phong đồng ý, tôi nhấc điện thoại bàn của anh lên (hồi đó chưa có di động phổ biến như bây giờ) gọi cho ông Sáu Phan. Từ đầu giây đằng kia, ông Sáu Phan kêu tôi “lên ngay!”. Thế là tôi kéo Mai Phong lên số 10 Nguyễn Cảnh Chân, khu Ba Đình. Chỗ Sáu Phan ngồi làm việc là trường Albert Sarraut cũ thời Tây.

Đọc tiếp

Hồi ký Lê Phú Khải – Bản đầy đủ (kỳ 35)

Lời Ai Điếu

Võ Viết Thanh

Một buổi sáng đẹp trời 2008, Võ Viết Thanh (VVT) đem xe đến rước tôi đi Bến Tre với anh. Thanh sinh năm 1943, kém tôi một tuổi, anh khiêm tốn gọi tôi là anh và xưng em. Tôi không hình dung nổi, một con người từng vào sinh ra tử, 17 tuổi đã ngồi tù, dày dạn trên chính trường, bất khuất và gang thép như Võ Viết Thanh lại có dáng vẻ nho nhả, ăn nói từ tốn khiêm nhường như thế. Hôm đó anh nói với tôi, anh vừa xin được một người bạn ngoại quốc trong lúc đánh gôn một số tiền để làm “xóa đói giảm nghèo” cho quê Bến tre của mình. Anh còn than: “Em dại quá, người bạn này hỏi cần bao nhiêu. Em nói 90.000 đô, anh ta gật liền. Bây giờ thấy tiếc, biết thế nói 200.000 có hơn không!” Tôi bảo VVT: – Ông tham quá, thế là tốt rồi. Trên xe hôm đó còn có một anh chàng Singapore gốc Hoa, nói tiếng Việt bập bẹ vì đã ở Việt Nam lâu năm. Anh chàng này chừng ngoài 50 tuổi, luôn mồm than “nước Singapore chúng tôi hẹp! Việt Nam lớn quá!”. Quả thật sau này tôi có đi Singapore và thấy cái nước này không rộng bằng huyện Giồng Trôm quê Võ Viết Thanh.

Đọc tiếp

Hồi ký Lê Phú Khải – Bản đầy đủ (kỳ 34)

Ông Võ Văn Kiệt
Ông Võ Văn Kiệt

Và chính tác giả Võ Văn Kiệt là một nhà báo xuất sắc, là người cầm bút đứng giữa dòng chảy của cuộc sống để viết nên những tác phẩm báo chí có sức lay động lòng người như bạn đọc cả nước đã thấy. Ông viết bài phản đối việc gạt người nghèo ra bên lề xã hội trong việc cướp đất ruộng của dân làm cái gọi là “khu công nghiệp”; ông viết phản đối việc mở rộng Hà Nội v.v. và v.v. Báo SGGP cho biết, ông còn viết nhiều bài với bút danh Trọng Dân, bênh vực kẻ thấp cổ bé họng, bị ức hiếp trong cái gọi là “nền kinh tế thị trường định hướng XHCN”.

Theo tôi thì chưa bao giờ ông là cán bộ lão thành cả, lúc nào con người này cũng trẻ trung tràn đầy nhựa sống. Lúc ở tuổi 80 ông luôn nói: – Chưa lúc nào tôi thấy thiếu thời gian như lúc này!

Võ Văn Kiệt là một con người như sinh ra để đứng ở đầu sóng ngọn gió. Ông là con người “thà đi trong giọng bão còn hơn đi bách bộ trong sân”.

Tôi rất vui là bài phỏng vấn Võ Văn Kiệt cho tạp chí “Nghề báo” của Hội nhà báo TP. HCM đã được Tổng biên tập Hồng Phương đăng nguyên văn, không “kiểm duyệt” một chữ nào /Tạp chí NB 4/2003).

Đọc tiếp

Nữ hoàng băng tuyết

Vua Maximilian II của Bayern
Vua Maximilian II của Bayern

Một cây đoạn đứng ở giữa Bayrischzell, Vua Max đã trồng nó để kỷ niệm một chuyến đi. Trong mùa hè năm 1858 ông đã đi dạo dọc theo biên giới núi non ở phía nam vương quốc của ông, vị vua trầm lặng mà thời trị vì của ông đã lọt vào giữa thời của hai vị vua điên rồ và nổi tiếng vì những việc khác nhau: Ông là người kế vị cha ông, Ludwig I, người phải thoái vị vì Lola Montez, tình nhân thèm khát quyền lực của ông ấy, và người tiền nhiệm của Ludwig II, con trai ông.

            Trong mùa hè năm ấy ông đã đi 5 tuần từ Lindau ở Hồ Constance đến Berchtesgaden ở Hồ König. Ông đi bộ hay cưỡi ngựa tùy theo địa hình, chỉ có một đoàn tùy tùng khiêm tốn và vài người tháp tùng ở bên cạnh. Ông thích có người uyên bác ở quanh mình, vì thế mà ông cho một nhà khoáng vật học tháp tùng, một vị tướng và một nhà thơ đã đi chu du khắp nơi. Ông gọi từng người một đến bên cạnh, để có thể chuyện trò với họ mà không bị quấy rầy, về những cải tiến mới của khoa học hay đặc thù của vùng đất, hay vị vua kể lại những câu chuyện từ cuộc đời của ông.

            Ông không dấu tên trong lúc đi, nhưng thỉnh thoảng, khi ông xuất hiện trong một ngôi làng, nhếch nhác như một kẻ lang thang không nhà trong lúc có mưa to hay bão tuyết, trông giống như ông đang cải trang. Ông không quan tâm đến những lần xuất hiện trang trọng hay tiếp đãi nồng hậu. Ông muốn nhìn đất nước của ông. Nhưng thần dân của ông không muốn trao ông ra, một khi họ có ông ở chỗ họ. Ở nơi ông xuất hiện, để leo núi và thưởng thức sự yên lặng của đỉnh núi và phong cảnh, họ đã chuẩn bị sẵn cho ông bữa ăn ngoài trời và cho nhiều nhạc sĩ đứng cạnh đường đi.

Đọc tiếp