Đông Dương: Vài giây trước mười hai giờ (II)

Tiziano Terzani từ Sài Gòn

Kinh ngạc, cay đắng, sợ hãi, nhưng cũng cả hy vọng – Sài Gòn đã có phản ứng. Thành phố này đã học cách sống còn, phi cảm xúc, qua những năm trời của chiến thắng và chiến bại mà trong đó tất cả mọi điều dường như chỉ luôn là tạm thời. Nhưng bây giờ thì Sài Gòn cảm nhận được, rằng có một quyết định cuối cùng đang sắp sửa đến, không thể tránh khỏi.

Tiziano Terzani (phải) đi cùng với xe tăng quân đội Bắc Việt trên đường Tự Do của Sài Gòn vào ngày 30 tháng Tư năm 1975. Hình: Tư liệu Terzani

Tiziano Terzani (phải) đi cùng với xe tăng quân đội Bắc Việt trên đường Tự Do của Sài Gòn vào ngày 30 tháng Tư năm 1975. Hình: Tư liệu Terzani

Đọc tiếp

Đông Dương: Vài giây trước mười hai giờ

Sốc vì những thành công quân sự của Việt Cộng và Khmer Đỏ, mệt mỏi vì Thượng Viện từ chối không cung cấp thêm vũ khí, lần đầu tiên dường như chính phủ Hoa Kỳ đã sẵn sàng để đàm phán về những giải pháp chính trị lâu dài. Thế nhưng cho một nền hòa bình không có đầu hàng thì lần nhượng bộ này đã đến quá muộn.

Bài diễn văn hết sức mạnh mẽ, nói về tự do và danh dự, nhưng trên thực tế thì đó là về vũ khí và tiền bạc: Tổng thống Mỹ Ford dùng giờ đầu tiên của buổi trao tặng bằng tiến sĩ danh dự của ông để cảnh báo thính giả của Đại học Notre Dame ở Indiana trước “sự biệt lập mới” của Mỹ.

Dân làng bỏ chạy khi người cộng sản tiến vào Dầu Tiếng, 19/03/1975. Hình: Bettmann/CORBIS

Dân làng bỏ chạy khi người cộng sản tiến vào Dầu Tiếng, 19/03/1975. Hình: Bettmann/CORBIS

Đọc tiếp

Những con rồng sông Mekong

Những con rồng sông Mekong

Tiến sĩ Winfried Scharlau là thông tín viên lâu năm của các đài phát thanh và truyền hình Tây Đức tại Việt Nam nói riêng và Đông Nam Á nói chung. Ông bị thương hai lần, là một trong những nhà báo cuối cùng rời Sài Gòn trong những ngày cuối tháng Tư năm 1975, nhân chứng của buổi lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Dương Văn Minh. Quyển sách này là hồi ức và đánh giá của ông về cuộc Chiến tranh Việt Nam, về vai trò của báo chí trong cuộc chiến, về những diễn tiến chính trị ở Việt Nam, Lào, Campuchia và Thái Lan trong thời gian của cuộc chiến và những năm sau đó.

Được sự cho phép của nhà xuất bản Đức, Deutsche Verlags-Anstalt, Phan Ba đã dịch và xuất bản trên Amazon, mời các bạn đọc. Rất đáng tiếc là giấy phép của nhà xuất bản chỉ có hạn hai năm, sau đó là phải rút xuống, không được phép phát hành nữa, vậy nên những bạn nào quan tâm và có điều kiện thì không nên chần chừ.

http://www.amazon.com/Nhung-Con-Rong-Song-Mekong/dp/1511535555

 

 

Những ngày cuối cùng ở Sài Gòn

Winfried Scharlau, báo Die Zeit (Thời Báo), số 19 năm 1975

Phan Ba dịch

Sài Gòn, cuối tháng Tư 1975

Sau một vài ngày lo âu và hoảng hốt, Sài Gòn lại có hy vọng vào ngày thứ Ba, rằng màn cuối đẫm máu của cuộc chiến, nhát đâm kết liễu vào thủ đô, là có thể tránh khỏi được.

Dù sao thì phe cộng sản cũng cố gắng khích lệ những người cho rằng đàm phán hòa bình là cần thiết và có nhiều triển vọng. Chính phủ Cách mạng Lâm thời đưa ra hai điều kiện cho đàm phán: một chính phủ mới ở Sài Gòn, đã dọn sạch những phần còn lại của nhóm Thiệu, tách rời khỏi sự lệ thuộc vào nước Mỹ; ngoài ra là người Mỹ phải rút quân, chấm dứt mọi viện trợ và từ bỏ không can thiệp quân sự. Người cộng sản giúp cho lời đe dọa này bằng cách họ tấn công phi trường Sài Gòn bằng máy bay phản lực và pháo binh. Ngay lập tức, Tổng thống mới, Minh, trục xuất những người lính Mỹ cuối cùng ra khỏi nước và để cho Tổng thống Ford di tản những người cuối cùng của ông.

Tổng thống Dương Văn Minh trong ngày 30 tháng Tư 1975. Hình: Francoise De Mulder/Roger Viollet/Getty Images

Tổng thống Dương Văn Minh trong ngày 30 tháng Tư 1975. Hình: Francoise De Mulder/Roger Viollet/Getty Images

Đọc tiếp

Giờ đã điểm cho các tướng lãnh ở Sài Gòn

Karl-Heinz Janßen, báo Die Zeit (Thời Báo), 25 tháng Tư 1975

Phan Ba dịch

Meine, meine, tekel, upharsin [Cựu Ước, Sách của Daniel: Chúa đã đếm những ngày còn lại của vương quốc ngươi và sẽ chấm dứt nó] – dấu hiệu báo trước không muốn rời khỏi bức tường của Dinh Tổng thống. Vào ngày thứ Tư, kẻ địch đã tràn ngập thành phố quê hương Phan Rang cạnh biển Đông của ông; vào ngày thứ Năm, đồng minh Campuchia của ông ở Phnom Penh đã bỏ vũ khí xuống trước Khmer Đỏ; vào ngày Chủ Nhật, ông mất liên lạc vô tuyến với những người bảo vệ Xuân Lộc, pháo đài cuối cùng trước cửa ngỏ Sài Gòn; vào tối thứ Hai, Tướng Nguyễn Văn Thiệu, từ tám năm nay là tổng thống của Việt Nam Cộng Hòa, từ chức. Ông đầu hàng lúc năm phút trước mười hai giờ. Ông không chỉ lùi bước trước ưu thế của kẻ địch, khi các sư đoàn Bắc Việt đang tập trung lại cho trận tấn công vào Sài Gòn, ông bỏ cuộc vì – theo phiên bản của ông – nước Mỹ lớn lao đã bỏ mặc ông: “Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ đã không giữ đúng các lời hứa của họ. Điều đó là không công bằng. Điều đó là vô nhân đạo. Điều đó là không đáng tin. Nó đơn giản là vô trách nhiệm.”

Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu vào ngày 14 tháng Tư năm 1975 ở Sài Gòn

Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu vào ngày 14 tháng Tư năm 1975 ở Sài Gòn

Đọc tiếp

Giữa những người ăn xin, mại dâm và đào ngũ

Sài Gòn trong tháng Tư

Colin Smith, báo Die Zeit (Thời Báo), 11 tháng Tư 1975

Phan Ba dịch

Cuộc sống ở Sài Gòn diễn tiến dưới một cái chuông mong manh của sự bình thường; nó gần như có thể làm cho người ta quên đi sự tồn tại siêu hiện thực của thành phố. Cứ giống như là các đoàn quân tan rã ở phương bắc hoàn toàn không phải là hiện thực – hay chính thành phố chỉ là một sản phẩm của sự tưởng tượng, được mơ mộng ra để an ủi cho sự hỗn loạn và đau khổ ở khắp xung quanh.

Đường phố Sài Gòn vẫn còn an ninh hơn là đường phố của Belfast. Từ bốn năm nay không còn có chiến dịch khủng bố nào của cộng sản trong thành phố nữa. Nếu như có những quả bom nào đó nổ thì đó là tác phẩm của những băng nhóm giang hồ, thế nào đi nữa thì cũng thuộc về giới phi cộng sản. Chỉ khi người ta nhìn kỹ thì mới nhận thấy rằng những đội tuần tra đội nón sắt cầm tiểu liên dầy đặc hơn thường ngày, và họ kiểm tra giấy tờ của từng người lính đặc biệt kỹ lưỡng.

Đường Tự Do, Sài Gòn 1972. Hình: Gene Whitmer

Đường Tự Do, Sài Gòn 1972. Hình: Gene Whitmer

Đọc tiếp

Lần chìm đắm trong âm thầm và tuyệt vọng của Việt Nam

Theo Sommer, báo Die Zeit (Thời Báo), 04 tháng Tư năm 1975

Phan Ba dịch

Không có hành động anh hùng nào để tường thuật từ Việt Nam, chỉ là sự đau khổ không thể kể xiết của vô số con người. Thermopylae [nơi đã xảy ra nhiều trận đánh dữ dội trong lịch sử]? Lần hủy diệt người Goth ở cạnh ngọn núi lửa Vesuvius? Chết trong cương trực? Không: rút lui mà không có chiến đấu, chạy trốn hoảng sợ của một quân đội đã mất tinh thần chiến đấu là chuyện hàng ngày; ngay cả các đơn vị tinh nhuệ cũng nổi bật lên qua sự nhẫn tâm tàn bạo đối với người dân thường. Hỗn loạn ở Huế, hoảng sợ trong cảng Đà Nẵng, những cảnh tàn bạo gần như là giết đồng loại trên phi trường Đà nẵng – thế giới sẽ nhớ lại những điều đó, chứ không phải nhớ những trận đánh vinh quang.

Đà Nẵng, 24 tháng Ba 1975

Đà Nẵng, 24 tháng Ba 1975

Đọc tiếp

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 84 other followers