“Chúng tôi phải phá hủy thị trấn để cứu lấy nó”

Ngày 7 tháng 2 năm 1968, sau khi đi về Bến Tre cùng với nhiều nhà báo khác trên một chuyến bay do chánh phủ tổ chức vào ngày này, phóng viên nổi tiếng Peter Arnett đã viết một bài báo mà trong đó ông trích dẫn một viên sĩ quan người Mỹ (giấu tên), viết rằng ông thiếu tá lục quân này đã nói rằng “Chúng tôi phải phá hủy thị trấn này để cứu lấy nó.” Câu chuyện của Peter Arnett được đăng báo vào ngày hôm sau và thế là câu nói của viên thiếu tá không được đưa tên ấy đã trở thành một trong những câu nói nổi tiếng nhất trong lịch sử cuộc Chiến tranh Việt Nam. Tuy vậy, cho tới nay, không ai biết viên sĩ quan lục quân ấy là ai.

Trước tiên xin được trích dẫn lại đoạn tường thuật này:

“Tôi bay cùng với một vài đồng nghiệp trên một chuyến bay do chánh phủ tổ chức đến tỉnh lỵ Bến Tre ở giữa đồng bằng sông Cửu Long, nơi mà chúng tôi đã nghe rằng đó là mục tiêu của một cuộc tấn công đã bị đẩy lùi của những người Cộng sản. Tôi đã đến đó trước đây và trong khi những người khác được đưa lên một chiếc xe buýt để đi thăm khu trung tâm, tôi đi một vòng với thiếu tá Chester L. Brown, một sĩ quan Không quân người đã đưa tôi đi khắp nơi trên chiếc máy bay thám thính L-19 nhỏ bé của ông ấy trong chuyến đến thăm trước đây của tôi.

‘Nó luôn luôn là một điều thật đáng tiếc cho người dân thường’, ông ấy nói. ‘Trong hàng loạt hỗn loạn của những việc như thế này, người dân họ không biết chiến tuyến ở đâu, họ không biết phải ẩn nấp ở đâu, và một vài thứ vũ khí mà chúng tôi đang sử dụng là vũ khí diện rộng thay vì nhắm vào những mục tiêu cụ thể, và với cách này thì người dân sẽ bị thương vong.’

Ông ấy thả tôi xuống khu nhà cố vấn quân sự Mỹ; nó và trụ sở chính của chánh phủ trông giống như là những nơi duy nhất không bị hư hại. Tôi kể lại những lời nhận xét của Thiếu tá Brown cho một thiếu tá Lục quân mà tôi đã gặp trước đây. Ông ấy nghĩ về chúng trong một phút và nói rằng khi thị trấn có nguy cơ bị tràn ngập bởi những người tấn công cộng sản, ông đã yêu cầu hỏa lực hạng nặng yểm trợ. ‘Chúng tôi phải phá hủy thị trấn để cứu lấy nó,’ ông nói.” (“Saigon Has Fallen”, Peter Arnett, Rosetta Press, 2015, trang 87-88.)

Ngay từ trước khi chiến tranh chấm dứt, Don Oberdorfer trong tác phẩm “TET – The Turning Point of the Vietnam War”, sau này trở thành một quyển kinh điển về trận Mậu Thân, cũng đã nói rằng “Trong số các nhà báo trên chuyến bay ấy, Peter Arnett của Associates Press là người duy nhất đưa tin về câu nói mà ông cho là của một thiếu tá Hoa Kỳ chưa được tiết lộ danh tính, dường như Arnett là người duy nhất nghe thấy nó.” (Don Oberdorfer, TET – The Turning Point of the Vietnam War, The John Hopkins University Press, 1971 & 2001, trang 184)

Quân đội Mỹ sau đó đã mở cuộc điều tra nhưng cuối cùng không tìm được ai là tác giả của câu nói gây đau đớn ấy. Ralph Keyes, tác giả quyển “The Quote Verifier: Who Said What, Where, and When” (“Xác minh trích dẫn: Ai đã nói gì, ở đâu và khi nào”), cũng cho rằng “một trích dẫn quan trọng đến như thế cần một xác nhận tốt hơn” (“Destroying a Quote’s History in Order to Save It” – Stephen L. Carter). Ông chỉ ra rằng Bến Tre là một thành phố cỡ trung bình, không phải là một thị trấn hay làng mạc, và mặc dù bị hư hại nhưng nó vẫn chưa đến mức bị phá hủy. Keyes trích dẫn lời của sĩ quan cấp cao của Quân đội có mặt tại trận chiến, người khẳng định rằng những gì ông ấy thực sự nói với Arnett là: “Thật tiếc là thị trấn đã bị phá hủy.” (“It was a shame the town was destroyed.”) Ông cũng nói rằng một ngày trước khi câu chuyện của Arnett bắt đầu, James Reston của Times đã hỏi trong chuyên mục của ông: “Làm thế nào để chúng ta giành chiến thắng bằng lực lượng quân sự mà không phá hủy những gì chúng ta đang cố gắng cứu lấy?” Chính hãng thông tấn AP đã sử dụng một cụm từ tương tự gần đúng một năm trước đó. Vào cuối tháng 1 năm 1967 AP đã phát đi một bức ảnh về một ngôi làng khác với chú thích có dòng “Người Mỹ trong lúc này đã bắt đầu phá hủy ngôi làng ấy để nó không bị lọt vào tay Việt Cộng”.

Nhà báo người Đức Winfried Scharlau trong quyển hồi ký “Những Con Rồng Sông Mekong” (Phan Ba dịch) viết rằng có khả năng Peter Arnett “đã tự viết ra câu đó, và từ những lý do về văn phong – bi kịch mà đã để cho một thiếu tá nặc danh nói. Một phương cách như thế cũng là thông thường và được chấp nhận trong báo chí Mỹ.”

Cho tới ngày nay, Peter Arnett vẫn không tiết lộ danh tánh của người sĩ quan này.

3 thoughts on ““Chúng tôi phải phá hủy thị trấn để cứu lấy nó”

  1. Pingback: “Chúng tôi phải phá hủy thị trấn để cứu lấy nó” | Sài gòn thập cẩm

  2. Xin quý vi. đọc môt bản tin liên quan đên môt bài Peter Arnett qua link :

    https://apnews.com/article/7b224ca2e3e6dbdbee1ea49f3c8e0a12

    CNN Retracts Vietnam Story
    DAVID BAUDER
    July 3, 1998

    ….
    Apologizing to viewers and Vietnam veterans for “serious faults″ in its reporting, CNN on Thursday retracted a story alleging U.S. commandos used nerve gas to kill American defectors during the war.
    ….

    The lead reporter, Peter Arnett, was reprimanded.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s