Rồng Mekong (45): Một chuyến đi sang Trung Quốc

Kukrit Pramoj

Kukrit Pramoj

Ba tháng sau khi nhậm chức, cuối tháng Sáu 1975, Kukrit sang thăm Trung Quốc cộng sản, chuyến viếng thăm cấp nhà nước đầu tiên của một thủ tướng Thái Lan. Các cuộc trao đổi của ông với Đặng Tiểu Bình, người ngay từ lúc đó đã điều hành công việc cho Chu Ân Lai đã ngã bệnh, và cả cuộc trao đổi với Mao Trạch Đông đã tạo nên một trong những nền tảng mà chính sách ngoại giao Thái Lan dựa trên đó. Hợp tác với Trung Quốc trở thành hằng số cho chính trị của Bangkok. Nó bảo đảm sự an toàn chống lại một Việt Nam đang tiến sang Lào và Campuchia. Trong lúc đó, những khác biệt của trật tự xã hội không phải là một vật cản đáng kể cho cả người Trung Quốc lẫn người Thái Lan. Cả hai bên đều tạo liên minh với quỷ, khi lợi ích của họ lâm nguy. Họ nhận ra ở trong đó cái lý trí mà trong quá khứ họ thường bị Phương Tây cho rằng là không có.

Với thời gian, nhiều khách cấp nhà nước đã đến thăm Mao Trạch Đông trong các gian phòng làm việc của ông ở rìa của “Cấm Thành”. Nhưng không ai, Helmut Schmidt không, Pompidou không, Nixon không và Lý Quang Diệu, người đứng đầu chính phủ ở Singapore,  cũng không, tường thuật lần gặp gỡ đó một cách hình tượng, vui vẻ và tự mỉa mai như Kukrit Pramoj.

“Mao là một nhân vật giống như một người cha. Tôi có được một quan hệ tốt với ông vì tôi tiếp cận với ông theo phương cách tốt đẹp nhất của người Thái, với một cử chỉ diễn đạt rằng: Anh lớn tuổi hơn, và anh giỏi hơn. Tôi không ngồi hẳn vào trong chiếc ghế bành, mà chỉ ngồi ở rìa. Tôi chắp tay lên bụng, chân thẳng, không bắt chéo chân lại. Tôi nghĩ là ông ấy thích tôi vì thái độ này. Ông ấy đã nói chuyện với tôi và đã kể chuyện tếu lâm, giống như tôi là một người họ hàng nhỏ tuổi hơn.”

Lúc đầu, Mao Trạch Đông tạo cho Kukrit ấn tượng của một người đàn ông già nua vẫn còn tỉnh táo về tinh thần, thậm chí vẫn lành lặn về thể xác. Trong lúc trao đổi, ông thỉnh thoảng bước đi qua lại trong căn phòng. Điều đó đã gây rất nhiều khó khăn cho sự thông hiểu. Mao đã bị tai biến mạch máu não. Những người tháp tùng ông phải đọc nghĩa của lời nói từ các chuyển động của đôi môi. Khi Nancy Tang, cháu gái và là người phiên dịch của ông, không hiểu được nữa thì một người phụ nữ Trung Quốc già (một người quản gia) được gọi đến, người cũng đích thân chăm sóc ông. “Bà ấy là cấp cao nhất” khi vấn đề là phải đoán ý nghĩa lời nói của ông ấy.

“Tên giết người cướp của” già nua, như ông ấy thích gọi mình, vì ông thích tuyên truyền của Phương Tây, đưa ra cho người khách từ Bangkok những lời khuyên để người này có thể đương đầu được với những người cộng sản trong rừng của ông.

“Đừng tuyên truyền chống người cộng sản. Người dân sẽ không tin các anh đâu. Họ cứ trơ trơ ra thôi.”

“Đừng giết chết hết những người cộng sản của các anh. Tất cả họ đều muốn trở thành người anh hùng. Họ thích được giết chết lắm.”

“Chỉ có một khả năng để chiến thắng người cộng sản: đổ đầy dạ dầy người dân, hãy làm cho người dân của các anh hạnh phúc, rồi thì họ sẽ không đi theo người cộng sản nữa.”

Mao thêm vào, hơi thất vọng một chút: “Tôi đã là chủ tịch ở đây nhiều năm rồi. Cho tới nay thì không có một người cộng sản duy nhất từ Thái Lan đến chỗ tôi.”

Kurkit nhân dịp này để pha một ít mỉa mai và hài hước vào trong câu chuyện: “Thưa ông chủ tịch, tại sao ông không nói sớm? Tôi sẽ cho người gửi năm người cộng sản từ Bangkok sang đây ngay lập tức.”

Trong những năm đó, Mao Trạch Đông nói với tất cả những người khách của ông, rằng ông đã già, chẳng bao lâu nữa sẽ chết và “đi gặp Marx”. Ít có người khách nào có khả năng chống đỡ sự tự sánh mình với Đức Phật bằng một câu nói đùa như Kukrit: “Không được, ngài không thể chết được. Thế giới không thể nào mất đi tên bất lương số một được, người mà ngài đã tự xem chính mình là như vậy.”

Mao cười rung cả người.

Khi cuối cùng rồi Đặng Tiểu Bình có ý nói đã đến lúc phải đi ra, Kurkit tin rằng đã nhìn thấy người đàn ông già nua đó bất thình lình khép kín lại. “Ông ấy nhìn lên trần nhà và lại chìm vào trong một sự lão suy. Bất thình lình, ông ấy trở nên già nua vô cùng.”

Ông rất thích kể lại câu chuyện của Mao khi ông tiếp đãi khách trong ngôi vườn tại nhà riêng của ông. Kukrit sở hữu một ngôi nhà Thái truyền thống trong khu phố biệt thự sang trọng của Bangkok, khu phố mà cả con trai và người kế thừa của Sihanouk, hoàng tử Rannarith, cũng sống ở đó. Ngôi nhà gỗ có một phòng khách mở, thoáng đãng mà từ đó người ta có thể nhìn được ra ngôi vườn có nhiều cây me cho bóng mát. Cũng có một cái hồ nhỏ ở đó.

Thế nào đi chăng nữa thì tôi cũng nhớ nơi đó là như vậy, nơi mà những người khách đến thăm thật khó mà tin rằng mình đang ở trong trung tâm của một thành phố lớn, cái mà thường lên tít báo qua những thảm họa môi trường. Trong nhà riêng của ông, Kukrit dành nhiều thời gian để cho các thông tín viên nước ngoài phỏng vấn ông. Ông có sẵn sự mỉa mai cho chính mình, và nhiều sự nghi ngại và chế diễu cho người xa lạ. Hầu như lúc nào ông cũng không cưỡng lại được sự cám dỗ, phải thử “người của đại chủng Âu”, người da trắng, thăm dò sự hiểu biết hay sự không hiểu biết của họ về Thái Lan, và rồi tinh nghịch dẫn họ đi đến chỗ sai lầm.

“Khi một người thủ tướng nhậm chức ở Thái Lan bị các tướng lĩnh xem như là đối thủ của họ thì rồi sẽ có nguy hiểm cho nền dân chủ. Khi người đứng đầu là bạn của giới quân đội lẫn là một nhà dân chủ tự tin thì sẽ không có vấn đề nào hết.” Một nụ cười mỉa mai thoáng qua trên gương mặt ông. Ông cảm thấy tự do thoải mái cho tới mức còn đưa ra một bức tự họa chân dung lúc tạm biệt.

Đọc bài trước: Rồng Mekong (44): Sinh viên làm chính trị

Đọc bài tiếp theo: Rồng Mekong (46): Tước quyền lực các sinh viên

Đọc toàn bộ những bài trước ở trang Rồng Mekong

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

w

Connecting to %s