Nữ hoàng băng tuyết

Vua Maximilian II của Bayern
Vua Maximilian II của Bayern

Một cây đoạn đứng ở giữa Bayrischzell, Vua Max đã trồng nó để kỷ niệm một chuyến đi. Trong mùa hè năm 1858 ông đã đi dạo dọc theo biên giới núi non ở phía nam vương quốc của ông, vị vua trầm lặng mà thời trị vì của ông đã lọt vào giữa thời của hai vị vua điên rồ và nổi tiếng vì những việc khác nhau: Ông là người kế vị cha ông, Ludwig I, người phải thoái vị vì Lola Montez, tình nhân thèm khát quyền lực của ông ấy, và người tiền nhiệm của Ludwig II, con trai ông.

            Trong mùa hè năm ấy ông đã đi 5 tuần từ Lindau ở Hồ Constance đến Berchtesgaden ở Hồ König. Ông đi bộ hay cưỡi ngựa tùy theo địa hình, chỉ có một đoàn tùy tùng khiêm tốn và vài người tháp tùng ở bên cạnh. Ông thích có người uyên bác ở quanh mình, vì thế mà ông cho một nhà khoáng vật học tháp tùng, một vị tướng và một nhà thơ đã đi chu du khắp nơi. Ông gọi từng người một đến bên cạnh, để có thể chuyện trò với họ mà không bị quấy rầy, về những cải tiến mới của khoa học hay đặc thù của vùng đất, hay vị vua kể lại những câu chuyện từ cuộc đời của ông.

            Ông không dấu tên trong lúc đi, nhưng thỉnh thoảng, khi ông xuất hiện trong một ngôi làng, nhếch nhác như một kẻ lang thang không nhà trong lúc có mưa to hay bão tuyết, trông giống như ông đang cải trang. Ông không quan tâm đến những lần xuất hiện trang trọng hay tiếp đãi nồng hậu. Ông muốn nhìn đất nước của ông. Nhưng thần dân của ông không muốn trao ông ra, một khi họ có ông ở chỗ họ. Ở nơi ông xuất hiện, để leo núi và thưởng thức sự yên lặng của đỉnh núi và phong cảnh, họ đã chuẩn bị sẵn cho ông bữa ăn ngoài trời và cho nhiều nhạc sĩ đứng cạnh đường đi.

            Họ tôn sùng ông với những đội đồng ca trẻ em, dàn nhạc và pháo nổ, giới có địa vị ở địa phương dẫn dụ ông vào trong những cạm bẫy niềm nở và lắm điều, đến những bàn ăn đã dọn sẵn và sau đó là đến tất cả mọi thứ mà họ nhất định muốn chỉ cho ông xem. Thường thì ông vẫn kiên nhẫn chịu đựng những lần bắt cóc trung thành với nhà vua này, chỉ đôi lúc, khi lòng yêu vua của người dân Bayern đe dọa phá vỡ toàn bộ kế hoạch của ông, ông mới dứt ra để leo lên một đỉnh núi hay cưỡi ngựa trong một thung lũng trên cao.

            Ông đã đi đến Bayrischzell trên tuyến đường gần trùng với con đường mà ngày mai tôi muốn đi – theo hướng ngược lại. Qua Sonnwendjoch lên núi đến Valepp, tên của một con sông và sau đó là ngôi nhà của người trông rừng mà vua Max đã từng viếng thăm. Rồi tiếp tục đến hồ Spitzing và đến Kreuth. Nhưng trước tiên là tôi phải lùng sục trong Bayrischzell để tìm một cái giường ngủ qua đêm.

            Có một quy luật cho việc này: gian khổ sẽ được đền bù. Khi rơi vào trong một căn phòng buồn tẻ vào cuối một ngày cực nhọc và tự tìm thấy mình trong phòng ăn sáng được sưởi quá nóng sau một đêm trên chiếc giường đơn sơ, trước một quả trứng ăn sáng đã nguội lạnh, bị tấn công bởi nhạc radio thật kinh khiếp và một người nữ dẫn chương trình điên rồ đang muốn mang lại phấn khởi cho tôi, cho một ngày mới tuyệt vời trong vùng phát sóng của cô ấy – thì rất có thể là vào buổi tối tôi sẽ rơi vào trong một cái gì đó tốt đẹp. Tôi cũng đã gặp may trong Bayrischzell, một đền bù cho Altötting: Chỉ có một khách sạn duy nhất mở cửa, khách sạn đẹp nhất. Và nó còn một phòng trống, một phòng duy nhất.

            Ở đó có một ban công bằng gỗ, tôi ngồi ở đó và đọc quyển du ký của nhà thơ và giáo sư ngôn ngữ học Friedrich Bodenstedt, một người từ miền bắc nước Đức về đây sinh sống và đã tháp tùng vua Max trong mùa hè 1858. Khi ngước lên, tôi nhìn thấy cây đoạn do vua Max trồng. Nó đứng trước ban công của tôi.

            Quầy rượu khách sạn yên lặng, vào mùa này chỉ còn người bản địa ở đây. Họ bàn về bão gió phơn. Chắc phải là bão rất lớn và đến thật bất ngờ. Vào một buổi sáng cách đây hai năm, người bán ở quầy rượu nói, cha của ông đã nói với ông rằng thời tiết không làm ông ấy hài lòng. Ông chẳng nói thêm gì. “Rồi chúng tôi mất điện 30 giờ.” Cơn bão đã quật ngã cây cối như que diêm. “Và mái nhà nông trại to lớn bay đi cứ như là nắp bằng giấy.” Chỉ riêng gió phơn thôi thì ở đây người ta thích, ông nói, nó thổi không khí ấm áp qua núi. Nhưng khi nó gặp không khí lạnh ở miền bắc thì sẽ hình thành một cơn bão hiểm độc, cuồng dại. “Trong lúc đó thì trời có thể rất sáng sủa và ấm áp và trời xanh biếc.”

            Ngày hôm sau đúng như thế, xanh và trong, chỉ không ấm áp thôi. Trời lạnh như băng. Tôi đi qua thung lũng, và trước khi bắt đầu đoạn đường lên Đồng Cỏ Khốn Khổ, tôi hỏi ông chủ của cái quán nằm ngay chỗ rẽ, tại sao cánh đồng cỏ trên núi lại có tên như thế. Ông ấy nhe răng cười.

            “Bởi vì đi lên đấy khốn khổ lắm, cả một con đường dài khốn khổ.”

            Ông đã không đi con đường này nhiều năm rồi nên không thể nói cho tôi biết tình trạng tuyết ở trên đó như thế nào.

            Nhưng cái khốn khổ đầu tiên là tôi có cảm giác như vừa bước vào trong một phòng băng. Giống như có một cánh cửa vừa đóng lại ở phía sau tôi, thung lũng dốc thoai thoải mà tôi bước vào yên lặng như thế đó. Không có ánh nắng mặt trời ở đây. Nó ở trên đỉnh.

            Tất cả đều nằm dưới một lớp tuyết đã đóng lại thành băng, có tinh thể tuyết ở phía trên. Tôi đi ngang qua núi lửa mùa đông, tổ kiến trắng như tuyết, sau đó là nhà của những người chăn bò. Tất nhiên là chúng không có người ở và được đóng kín vào mùa này. Thung lũng bắt đầu hẹp hơn. Nó chấm dứt không còn là một thung lũng nữa, nó trở thành một khe núi, có một con suối chảy ở trong đó, rãnh khốn khổ. Tôi vượt nó nhiều lần, con đường đi đã trở thành một con đường mòn, tôi nhảy qua nhảy lại cái rãnh khốn khổ ấy. Cho đến bây giờ tôi đã đi theo dấu vết của một người, nó chấm dứt ở đây. Tôi tìm dấu của thú.

            Sự yên lặng trắng và toàn hảo, tôi ở trong đó một mình. Thỉnh thoảng tôi đứng lại và hít sâu nó vào, nó làm đau mũi, co giật nhỏ.

            Cuối cùng, khi gần đến Đồng cỏ khốn khổ, tôi nhìn thấy căn nhà của người chăn bò từ xa, một căn nhà bằng gỗ đã bị thời tiết tô đen, và chẳng bao lâu sau đó, khi tôi đứng tựa lưng vào tường của nó, tôi có cảm giác những mảnh gỗ to, nứt nẻ vẫn còn lưu trữ được một ít hơi ấm, một phần còn lại của mùa hè. Một đài phun nước kêu róc rách trong băng tuyết, tôi uống nước ở đó và ăn bánh mì trên băng ghế ở cạnh nhà. Bây giờ tôi mới nhìn thấy nhiều cây đinh sắt cũ ở trong gỗ, bức tường đầy đinh, hằng trăm vật đã được treo trên đó qua nhiều thế hệ. Ai có gì phải treo lên thì đóng một cây đinh.

            Tôi không được phép ngồi lâu, ngày ngắn ngủi, và nhiều tiếng đồng hồ trước và sau tôi đều không có người, không một căn nhà có người ở. Tôi đứng dậy và leo lên đường yên ngựa khốn khổ. Ở đó, cạnh một cây thông, có một tấm bảng tưởng niệm một phụ nữ chăn bò. Trước đây 50 năm một cái cây đã đè chết bà ấy – “một cái cây ngã xuống”.

            Đường đi lên xuyên qua vực dốc đứng, bây giờ đi xuống. Tôi đi theo con đường mà tôi cho là đường tắt. Chẳng bao lâu sau đó con đường mòn chấm dứt, con đường mà tôi cho rằng đã nhận ra được ở dưới tuyết, và biến mất vào trong bụi rậm. Tôi chìm xuống, ngã, xước tay vì gai nhọn trong lúc cố nắm lấy bụi cây để giữ thăng bằng và đáp xuống vài mét ở dưới đó, trên những hòn đá của một con suối đã khô cạn. Tôi lại leo lên và đi theo dấu vết của chính mình, có thêm một vài vết xước và vết thâm tím.

            Bất thình lình, sau một khúc quanh, tôi đứng trong ánh nắng. Từ mùa đông sang tháng 3 chỉ là một bước chân. Tôi giật cái mũ len màu đen trên đầu xuống, đưa mặt vào trong những tia nắng ấm áp và nhắm mắt nghe băng kêu răn rắc.

            Bây giờ tôi đã ở rất gần biên giới Áo. Ở phía trên tôi Sonnwendjoch nổi bật trên bầu trời xanh màu băng tuyết, trước tôi là một cánh đồng cỏ, mặt trời làm tuyết tan chảy thành những mẫu hình có màu nâu đất ở trong đó: một tấm da bò khổng lồ màu nâu trắng. Sông Valepp rì rào ở phía dưới, chắc phải là Valepp đỏ, sông Valepp trắng chảy trong một thung lũng khác đến Kreuth. Rồi tôi nhìn thấy căn nhà của người trông rừng.

            Khi Vua Max còn cưỡi ngựa ở đây, ông đã có thể chuẩn bị tinh thần cho một đêm hè khiêu vũ thoải mái. Người tháp tùng ông Bodenstedt biết nơi này – “một khoảng đất trống giữa hoang dã của núi rừng hùng vĩ với duy nhất một nơi có người ở dưới dạng một căn nhà to lớn của người trông rừng”. Với dây thường xuân leo, ban công có trồng hoa chạy bọc quanh và bộ gạc hươu to đùng ở phía trên cửa, ngôi nhà đã tạo cho ông một ấn tượng sâu sắc nhưng ấm cúng, theo như ông ghi chú.

            Vào một buổi tối như vậy, khi những người đày tớ đốn gỗ từ trên núi đá bước xuống và nam nữ chăn bò đến từ những căn nhà chăn bò của họ và giới trẻ từ dưới thung lũng lên đây, “để giậm châm nhảy múa, hò reo và ca hát thỏa chí ở  Valepp”, như nhà thơ diễn đạt, lúc đấy những tự cao tự đại về giai cấp đã tan chảy đi. Rồi người ta chỉ còn là một con người trẻ trung và muốn nhảy múa. Và ở tại cái trảng này, trong thế kỷ 19 xa xưa, đã xảy ra một cái gì đấy mà lẽ ra chỉ xảy ra trong thế kỷ vô giai cấp kế tiếp theo sau đó. Nhà thơ từ miền bắc chắc hẳn đã đứng đó với đôi mắt sáng ngời, người ta nhận ra được điều ấy từ trong quyển du ký của ông: “Vì thế nên ở Valepp, nơi tôi thường hay đến thăm từ Rottach và Schliersee, tôi đã nhìn thấy hoàng tử và bá tước nhảy múa với những cô gái chăn bò và công chúa và nữ bá tước với đày tớ đốn gỗ.” Và tất cả những điều đó đã diễn ra mà “không hề thiếu một chút nào phép lịch sự đặc trưng của những người sống trên vùng cao trong Bayern.”

            Mơ mộng. Mộng thật của một người Phổ nhập cư yêu Bayern về một đất nước Đức hạnh phúc hơn, được ban phúc lành với thiên nhiên của nó, với một vị vua thông thái nghiên về khoa học, thêm vào đó là những thần dân đáng yêu, chân thật và lại thông thạo thế giới một cách đáng ngạc nhiên. Bodenstedt mô tả người Bayern như thế nào thì hằng trăm năm sau đó những người khác đã mô tả người Provence, người Hy Lạp trên đảo, người Nicaragua, người Thái như thế đó.

            Tôi gấp quyển du ký của Bodenstedt lại và lên đường, trời đã tranh tối tranh sáng từ lâu.

Xe lửa đi trên núi gần Bayrischzell
Xe lửa đi trên núi gần Bayrischzell

Trời về đêm khi cuối cùng rồi tôi bước vào ngôi nhà cạnh hồ Spitzing, một ngôi nhà gỗ to có khách chen chúc nhau trong căn phòng khách lớn. Tôi e rằng không còn có giường trống. Trong lúc đang đợi chủ quán trọ, tôi nghe câu chuyện của một người đàn ông già trong chiếc áo khoác thô bằng len đan và nón của người đi săn với hai người phụ nữ già. Họ bàn tán về bộ ngực của cô bồi bàn.

            Ông ấy: “Cô ta quả thật là có khối gỗ trước nhà đấy.”

            Người đàn bà thứ nhất, sau một lúc: “To quá cũng không đẹp đâu.”

            Người đàn bà thứ nhì, cũng sau một lúc: “To quá cũng nặng lắm.”

            Chủ quán trọ đến và là một bà chủ. Một người đàn bà đẹp. Bà có mái tóc dài mượt mà và mang quần jeans bó sát người; nhân vật nhiều màu trên chiếc áo thun màu xanh da trời của bà, cái mà tôi cho là một vị thần Hindu đang nhảy múa, lại là Vua Ludwig, người con trai cải lương của Vua Max tốt bụng. Bà còn một phòng trống. Sau khi giải quyết xong chuyện ấy, bà lại trở về bàn của bà và tôi tìm một bàn ở gần đấy. Tôi ngồi ở đấy cả buổi tối và cố không nhìn chằm chằm bà ấy, nhưng không được.

            Bà đang ngự triều. Bà đang ngồi trọng thể ở đầu một cái bàn dài to lớn ồn ào mà tất cả đều chen nhau đến đấy. Một người dạy trượt tuyết ngồi bên trái bà, một người thứ hai bên phải bà. Đó là bàn của bà, và bà là vị nữ hoàng của Valepp. Nữ hoàng không phải làm gì cả, họ chỉ phải là nữ hoàng thôi. Tất cả mọi người xung quanh bà đều đang cố tìm cách để làm bà hài lòng, họ cố thu nhỏ mình lại và kể chuyện đùa cho hay, tất cả đều là những chàng trai trưởng thành trẻ trung hay không còn hoàn toàn trẻ trung nữa, nhưng luôn có vóc dáng thể thao. Bà ngồi thẳng người ở đấy. Không một điều gì thoát được bà.

            Bà tặng nụ cười cho một người, nghiên mình về phía một người khác, bà không cần phải làm gì nhiều hơn thế. Khi bà thích ai, có một nụ cười lấp lánh, thỉnh thoảng mang vẻ chế nhạo nhẹ nhàng, xuất hiện trên gương mặt thon với cái mũi Phục Hưng Ý của bà. Bà chỉ huy cả bàn và cả căn nhà bằng một cử chỉ, một lời gọi trong tiếng địa phương nặng nề của vùng này.

            Sông Valepp là một vương quốc của những nữ hoàng được bầu chọn, và ngôi nhà là lâu đài. Giống như các ngôi nhà nông dân ở đây có tên gọi và không có số nhà, những người ngồi ở đây cũng không phải là khách trả tiền – ngồi ở đây là Hanni, Michi, Sepp. Tất cả họ đã quen nhau từ lúc còn bé. Những người đàn ông đã đọ sức với nhau qua những lần vật lộn trẻ con, thi đua diễn tập cứu hỏa, trượt tuyết. Người thợ vào quán trong bộ quần áo lao động, thước đo vẫn còn trong túi quần, ngồi xuống bên cạnh bàn của nữ hoàng với sự tự tin như người bạn học cùng trường ngày xưa, người dạy trượt tuyết với cái kính râm đắt tiền và tóc vuốt gel.

            Vào buổi tối này tôi hiểu nhà thơ nhập cư Bodenstedt tốt hơn. Thiếu cái ít nói của miền bắc, cái im lặng ở cạnh bàn. Ở đây tất cả đều tròn trĩnh và hiện tại. Thô sơ và dồi dào. Thô sơ là căn nhà to lớn, thô sơ là những tấm gỗ, ghế đẩu, bàn, dồi dào là những đĩa ăn và vại bia và kho chuyện đùa. Ở miền bắc cũng như ở miền đông người ta thường bàn về những việc nghiêm chỉnh nhiều hơn và cũng im lặng nhiều hơn, cạnh những bàn nhậu ở đó thường là đề tài, ý kiến, vấn đề. Ở đây tuyệt không có vấn đề, ở đây là chơi đùa. Toàn những màn trình diễn nhỏ, người ta chọc ghẹo chế diễu nhau và tán tỉnh các cô bồi bàn trong chiếc áo truyền thống khoét cổ sâu.

            Căn nhà thô sơ này chỉ duy nhất là một sân khấu quần chúng kéo dài cả buổi tối, và cũng như trong nhà hát, nó cũng có một vài nét hấp dẫn khi nhìn xem các diễn viên quần chúng biết cách chế nhạo những người cạnh tranh của họ, những người đàn ông khác, và đùa cợt với phụ nữ như thế nào mà không gây ra thù oán. Chỉ là một trò chơi thôi, người ta phải làm chủ nó. Ở miền bắc người ta chân thật. Ở miền đông người ta thật thà.

            Có lẽ là vì đồi núi. Một căn nhà ở giữa nơi hoang dã có một cái gì đó giống như lửa trại mà tất cả đều chen chúc nhau ở xung quanh đó, vì ở bên ngoài, trong vực sâu và trên đỉnh núi đều lạnh giá, và màn đêm thì tối tăm và không phải là không có nguy hiểm.

            Tôi ngủ một giấc say sưa trong ngôi nhà và thức dậy vào sáng ngày chủ nhật thứ hai của Mùa Vọng.

Đọc tất cả những bài trước ở tại trang Nước Đức: https://phanba.wordpress.com/nuoc-duc

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s