Việt Nam hóa

Phù hiệu không được phát hành.
Phù hiệu không được phát hành.

Trong khi dư luận Mỹ hoan nghênh cuộc rút quân thì giới quân sự trong Lầu Năm Góc và ở Sài Gòn đánh giá cuộc Việt Nam hóa chiến tranh như là một sự đầu hàng từng bước một. Việc đưa những người lính trở về đã làm tiêu tan niềm hy vọng còn có thể chiến thắng trên chiến trường. Giới quân sự Mỹ phần lớn hoài nghi rằng có thể tạo cho QLVNCH khả năng chiến thắng đối thủ. Cả chính phủ Nam Việt Nam cũng cương quyết chống lại một cuộc Việt Nam hóa chiến tranh. Tuy Thiệu ủng hộ công khai cuộc rút quân, nhưng về cơ bản thì cuộc Việt Nam hóa đã khiến cho chế độ ở Sài Gòn cảm thấy hết sức bất an.

Cho tới giữa 1970, quân số của QLVNCH được nâng từ 850.000 lên trên một triệu. Qua đó, trên một phần ba tất cả nam thanh niên Nam Việt Nam từ 18 tới 35 tuổi đã thuộc trong quân đội. Trong vòng vài năm, không quân được vũ trang trở thành lực lượng lớn thứ tư của thế giới. Người Mỹ trao cho QLVNCH những lượng khổng lồ của vũ khí có kỹ thuật hiện đại nhất, đạn dược, trang thiết bị, xe cơ giới, máy bay trực thăng v.v. Các chương trình đào tạo được tăng cường và tiền lương được cải thiện.  Các chương trình  bình định được tiếp tục tiến hành và mở rộng. Dưới áp lực kéo dài của Đại sứ quán Mỹ, chính phủ Sài Gòn thậm chí còn thông qua một chương trình cải cách ruộng đất trong tháng Ba 1970, chương trình mà cũng xứng đáng với cái tên của nó. 800.000 gia đình đã hưởng lợi từ đạo luật này, và tỷ lệ người dân có đất tăng từ 29% lên 56% trong năm 1972. Đi cùng với đó là những nổ lực lớn hơn để sửa chữa hạ tầng cơ sở và gia tăng sản xuất nông nghiệp. Ngay cả khi cuộc bầu cử năm 1971 bị thao túng, thì các hội đồng làng ít nhất là đã lại nhận về nhiều thêm một chút quyền tự trị và trách nhiệm chính trị. Người ta có thể tự hào về những thành công trực tiếp của công cuộc Việt Nam hóa: 1970 và 1971 nhiều phần lớn của Nam Việt Nam nằm dưới quyền kiểm soát của chính phủ Sài Gòn, và các vùng nông thôn đã trở nên an toàn như những năm đầu tiên trong lịch sử của nhà nước Nam Việt Nam.

Dưới bề mặt của sự an toàn và ổn định ở vẻ ngoài, các vấn đề về cấu trúc của Nam Việt Nam vẫn không được giải quyết. Những người lính nhiều lúc đã cho thấy rằng họ không có khả năng sử dụng các hệ thống vũ khí phức tạp về kỹ thuật sao cho thích hợp. Đào ngũ vẫn cao không thay đổi và quân số thực tế không tương ứng với các thông tin chính thức. Công cuộc bình định tuy đã phá hủy trong nhiều vùng rộng lớn cơ sở quyền lực của MTDTGP đã suy yếu qua chiến dịch Tết Mậu Thân. Thế nhưng tính tàn bạo của “Chương trình Phượng Hoàng”, cái đã đưa ra những tỷ lệ giết người trước cho các cơ quan thi hành, đã thúc đẩy cho tính trung lập về chính trị của người dân ở nông thôn và mang lại cho MTDTGP nhiều thành viên mới. Cả cuộc cải cách ruộng đất cũng không tạo được sự giúp đỡ lâu dài nào cho chính quyền. Được ban hành mười năm trước đó thì có thể là lịch sử của cuộc Chiến tranh Việt Nam đã diễn ra khác đi. Nhưng vào đầu những năm bảy mươi thì nhiều vùng nông thôn đã không còn dân cư nữa, tô thuế đã giảm đáng kể vì có nhiều đất trống. Yếu tố đất đai không còn  mang tính quan trọng đặc biệt cho người dân ở nông thôn nữa, cuộc cải cách muộn màng đã không còn có thể tạo thiện cảm cho chính quyền.

Các vấn đề chính của chính phủ Sài Gòn vẫn không được giải quyết qua cuộc Việt Nam hóa. Trước sau, tham nhũng vẫn làm tê liệt mọi sự quản lý có hiệu lực. Cả cuộc bầu cử tổng thống bị thao túng năm 1971 – Thiệu nhận được trên 90% số phiếu – cũng không thể che giấu được rằng nhiều phần lớn của người dân đã quá mệt mỏi với chiến tranh và không quan tâm đến chính trị. Trong bộ máy hành chánh của chính phủ, trong giới sĩ quan quân đội và trong giới tinh hoa về kinh tế, động cơ để hoạt động vì chính phủ Sài Gòn không phải là nhận thức quốc gia mà là lợi ích cá nhân. Nhưng cuộc Việt Nam hóa giảm khả năng hưởng lợi từ sự tham chiến của Mỹ cho tới đâu thì tính sẵn sàng phục vụ cho quốc gia Nam Việt Nam cũng giảm theo tới đó. Sự ổn định đáng ngờ của chính quyền và toàn bộ tình thế tiến thoái lưỡng nan của cuộc Việt Nam hóa được thể hiện trong một bản tường trình cho Thượng Viện trong tháng Hai 1970: “Chính phủ hiện nay có lẽ sẽ nắm giữ được quyền lực cho tới chừng nào mà Hoa Kỳ hỗ trợ họ. … Khi chính phủ hiện nay tiếp tục nắm giữ quyền lực thì cuộc Việt Nam hóa sẽ thất bại.”[1]

Marc Frey

Phan Ba dịch

Đọc những bài khác ở trang Lịch sử Chiến tranh Việt Nam


[1] U.S. Senate, 91. Congress, 2nd Session, Committee on Foreign Relations, Report: Vietnam, December 1969, 2. 2. 1970, trang 13

 

Advertisements

One thought on “Việt Nam hóa

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s