Thảm họa sinh thái sông Rhein: Vụ cháy ở công ty hóa Sandoz

Cho tới thập niên 1970, sông Rhein là một dòng sông bị ô nhiễm rất nặng. Vụ hỏa hoạn trong nhà kho khổng lồ của doanh nghiệp hóa Sandoz (Thụy Sĩ) trong tháng Mười Một 1986 là một trong những thảm họa môi trường lớn nhất ở Đức, đánh dấu đỉnh cao của ô nhiễm môi trường trên sông Rhein. Có ít nhất là 20 tấn chất độc và 200 kg thủy ngân đã cùng nước chữa cháy chảy xuống sông Rhein, nhuộm cả dòng sông thành một màu đỏ như máu, giết chết toàn bộ lươn, hầu hết cá và các sinh vật khác trên một đoạn dài 400 km, kể cả thủy cầm. Dọc theo sông Rhein, từ Đức đến tận Hà Lan, người ta phải ngưng dùng nước sông Rhein để cung cấp nước sạch trong vòng ba tuần. Công ty hóa Ciba-Geigy còn lợi dụng cơ hội này để đổ 400 lít Atrazin, một loại thuốc diệt cỏ, xuống sông Rhein.

Lươn chết trên sông Rhein
Lươn chết trên sông Rhein

Công ty Sandoz cố gắng làm giảm nhẹ sự việc và chỉ cung cấp thông tin hết sức chậm chạp. Vào thời đó, trao đổi thông tin trực tiếp giữa Thụy Sĩ và Đức vẫn còn chưa được thiết lập, cũng không có hợp tác tại những thảm họa tương tự như vậy. “Chúng tôi ở trong vai trò của khán giả”, kỹ sư hóa Dieter Kaltemeier nói, người chịu trách nhiệm về nước thải của Freiburg, thành phố lớn đầu tiên của Đức sau biên giới với Thụy Sĩ. Ba ngày sau khi thàm họa xảy ra, Bộ trưởng Bộ Môi trường của bang Baden-Württemberg (Đức), Gerhard Weiser, còn phát biểu rằng tác hại đến môi trường là “tuyệt đối ít” – ngoại trừ “vấn đề cá chết”. Hai ngày sau đó, chỉ từ Basel bên Thụy Sĩ cho tới Karlsruhe ở Đức đã có chừng 150.000 con lươn chết, toàn bộ số lươn sinh sống trong sông Rhein và hàng tấn những loài cá khác.

Thêm vào đó, sau thảm họa này ở Basel (Thụy Sĩ), nhiều công ty hóa khác cũng buộc phải thừa nhận rằng họ đã thải chất độc xuống sông Rhein hay chất độc đã chảy xuống sông trong những tai nạn giống như vụ hỏa hoạn tại Sandoz.  Cũng vì vậy mà nguyên Bộ trưởng Bộ Môi trường liên bang Klaus Töpfer cũng đã tự thừa nhận về sau này rằng đó là một sự ngu ngốc, khi ông bơi qua sông Rhein trong tháng Chín 1988 để chứng minh cho chất lượng nước của dòng sông.

Nhưng thảm họa này cũng đã khiến cho giới chính trị gia và công nghiệp suy nghĩ khác đi. Các biện pháp tức thời, được đưa ra vào ngày 19 tháng Mười Hai 1986 (một tháng sau thảm họa) để cải thiện chất lượng nước sông Rhein và để phòng ngừa tai nạn cũng như Chương trình Hành động được thông qua một năm sau đó đã vực dậy được dòng sông.

Cá chết trên sông Rhein nhuộm màu đỏ
Cá chết trên sông Rhein nhuộm màu đỏ

Chương trình Hành động được thông qua năm 1987 có những mục tiêu sau:

  • Tái thiết lập hệ sinh thái sông Rhein. Chất lượng nước phải được cải thiện cho tới mức những loài sinh sống trước đây trong sông Rhein như cá hồi, cá hồi nâu có thể trở về được.
  • Nước sông Rhein cần phải tiếp tục phục vu cho việc cung ứng nước sạch.
  • Giảm ô nhiễm trong trầm tích sông.

Ủy ban Quốc tế Bảo vệ Sông Rhein đã đưa ra danh sách 45 chất chính cần phải được giảm 50% trong thời gian từ 1985 cho tới 1995, trong đó có năm kim loại nặng (đồng, kẽm, thủy ngân, cadmium và chì).

Ngày nay, sông Rhein là một trong những con sông sạch nhất châu Âu. Người ta nói rằng sông Rheinn bây giờ còn sạch hơn cả thời cách đây 100 năm. Cá hồi đã quay trở lại sông Rhein và con người lại có thể xuống đó tắm.

Sandoz và các công ty hóa khác đã mang các nhà máy sản xuất hóa sang những nước nghèo, có những quy định bảo vệ môi trường ít nghiêm ngặt hơn.

Phan Ba

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s