Dresden, cái đó

Khi những chiếc xe buýt chở khách du lịch nằm cạnh nhau như những con thú lớn đang ngủ đứng về ban đêm, khi những người bồi bàn đếm tiền boa và một dòng chảy về nhà bắt đầu xuất hiện trong những ngõ hẻm quen thuộc thì đã nửa đêm. Gót giày gõ lách cách, chào và tạm biệt. Rồi trở nên yên lặng.

            Tôi đứng trong bóng tối của một cổng nhà. Trong hầm tránh đạn của pháo đài, buổi liên hoan toàn công ty trước Giáng Sinh của một thương hiệu rượu mạnh được ưa chuộng vừa chấm dứt, nhiều nhóm người vui vẻ trào ra, khoác vai nhau, quạ kêu trên cây trơ trụi, có lẽ chỉ là quạ Siberia đang trên đường đi, và trước một quán rượu mang vẻ Australia nhiều người Anh trẻ tuổi đang cãi nhau về khác biệt giữa những buổi tiệc ở Siberia và ở Moscow.

Dresden về đêm. Hình: Wikipedia
Dresden về đêm. Hình: Wikipedia

            Có một cái gì đó to lớn bất chợt đứng ở đấy, tách ra khỏi những khách sạn và quán rượu có đèn chiếu sáng, một cái đồ sộ to lớn hơn tất cả những cái khác ở đây. Ai mới bước ra từ nơi sáng đều không nhìn thấy nó ngay. Với sự chậm trễ mà đôi mắt cần để quen với bóng tối, nó bước ra cản đường người ấy, đột ngột vươn lên cao. Như một lần cướp.

            Hai người đàn ông trong bộ com lê sẫm màu và áo bành tô mở tung khuy áo đi ngang qua. Một người nhìn lên và nắm lấy cánh tay của người kia.

            “Nó đứng đấy kìa, cái đó, xem kìa.”

            Người kia đưa ngón tay cái vào bóng tối:

            “Nhà nước chi tiền hết đấy.”

            “Không phải, từ tiền quyên góp.”

            “Tiền quyên góp cái gì. Tớ tự bịp mình cũng đủ rồi.”

            Mặt trăng hiện ra từ một đám mây. Trong ánh trăng, cái đồ sộ không còn mang vẻ đáng sợ giống như cướp của nó nữa. Đá màu sáng lộ ra – loang lỗ, mang nhiều dấu cháy và tô đen – và đu đưa, âm điệu cao của một mái vòm bằng đá, rất oai nghiêm, rất gan dạ. Nó mang nét của lăng mộ Taj Mahal[1]. Nhưng cái đang hiện ra không phải là mặt trăng của đàn Sitar, cái đang chiếu sáng. Không có vũ nữ xuất hiện, không có bàn chân nhảy múa và trống. Một bài thánh ca bằng đá.

            Cách đấy vài bước, ở Altmarkt, vào một ngày mùa đông, tôi đã từng ngồi trong quán “Cà phê Prag”, bây giờ không còn nữa. Trời đã tranh tối tranh sáng, nhưng có một sự im lặng căng thẳng đang nằm ngoài đấy trên quảng trường, thống trị ở bên trong là một bầu không khí như bông của một quán cà phê cao cấp Đông Âu.

Nhà thờ Thánh giá Dresden
Nhà thờ Thánh giá Dresden

            Thỉnh thoảng tôi lại đứng lên và đẩy nhẹ bức màn nặng nề sang một bên, để nhìn xem có động tịnh gì ở bên ngoài trên quảng trường hay không. Chắc chắn sẽ có cái gì đó, như mọi năm vào ngày này của tháng 2. Rồi tôi bước xuống, đi qua quảng trường không người và bước vào Nhà thờ Thánh giá. Nó chưa từng đầy người như thế bao giờ. Có thể đặt câu hỏi, một mục sư sẽ trả lời. Vào thời đấy, đối với tất cả mọi người trong nhà thờ đó là một điều mang tính cách mạng, chưa từng có: Đàn ông và đàn bà đã trưởng thành ghi nguệch ngoạc trên giấy những câu hỏi mà không được phép đặt ra ở bất kỳ một nơi nào khác, được thu thập, mang lên phía trước, mở ra, đọc và một người nào đó nói về đề tài ấy.

            Rồi đoàn người như mọi năm bắt đầu xếp hàng tiến về ngọn núi đổ nát nổi tiếng nhất Đức, một đống đá khó coi màu xám xịt trong tuyết của tháng Hai, một đoàn người câm lặng. Hằng nghìn người nhập vào đoàn người đó, nhưng không có diễn văn mà cũng không có bài ca, cờ, biểu ngữ. Chỉ một vài chậu hoa được đặt lên trên các tảng đá màu đen, những hòn đá mà người ta vẫn để chúng nằm như trong cái đêm chúng sập xuống, khi Dresden bị thiêu sống[2]. Cuối cùng, đoàn người tản ra, và người ta đi về nhà.

            Cái đống đổ nát đáng thương đó cựa quậy và đứng lên vào một ngày nào đó, việc mà nó tìm lại được vóc dáng ngày xưa và có lại được nơi chốn của nó trong quang cảnh mờ nhạt của thành phố, là điều hoàn toàn không thể tưởng tượng được vào cái ngày mùa đông của năm 1984 đó. Tôi lái xe trở về Berlin và nguyền rủa những con đường khốn nạn của nông trường tập thể đang phá hỏng lốp và vòng bi, và tôi cố gắng về đến biên giới quân khu đúng vào lúc nửa đêm, vì lúc đó thị thực của tôi hết hạn.

Nửa đêm. Bây giờ tất cả chuông đều gióng lên, những âm tiếng nhỏ bé sáng sủa, kim loại đồng sậm màu, đầu tiên là cái chuông ở trên chỗ tôi đang đứng. Tôi đi qua cây cầu Elbe vào khu Neustadt, để uống một ly chúc mừng lòng can đảm của những chậu hoa. Một quán Jazz vẫn còn mở cửa, và khi tôi vừa định nâng ly lên thì người dẫn đầu của nhóm cũng vừa mới vào nói với tôi: “Thầy ơi, tôi không muốn làm phiền, nhưng chúng tôi có thể ngồi ở chỗ có bảng tên của chúng tôi được hay không?”

            Vâng, bây giờ tôi cũng nhìn thấy chúng, những tấm bảng đồng nhỏ hình chữ nhật của những người chơi nhạc Jazz đáng kính trọng của Dresden. Không làm gì khác được, tôi nhường lại bộ ghế nhà thờ nhạc Jazz đã chiếm cứ bất hợp pháp.

            Vì thế mà không có được một cử chỉ nhỏ bé, và vì thế mà có một người khách du lịch đãng trí nào đó, bị cho là say sưa bước ra từ buổi liên hoan rượu mạnh trong hầm tránh đạn, đã đập tan một chai rượu sâm banh mà ông ta đã tìm được vào đêm khuya trong một khách sạn nào đó vẫn còn mở cửa vào Nhà thờ Đức Bà Dresden như vào mũi của một chiếc tàu. Có một tiếng vang đẹp, giống như tiếng súng. Một tiếng súng từ thủy tinh.

Phan Ba trích dịch từ “Deutschland, eine Reise”

Đọc những bài khác ở trang Nước Đức

————————————————————————————————————————

[1] Lăng mộ Taj Mahal ở Ấn Độ do Hoàng đế Shah Jahan xây cho vợ cả qua đời năm 1631.

[2] Nhà thờ Đức Bà Dresden được xây trong thế kỷ 18, bị dội bom phá hủy vào đêm 13 rạng sáng ngày 14 tháng 2 năm 1945 cùng với cả thành phố. Công cuộc tái xây dựng bắt đầu từ năm 1994 và hoàn thành vào năm 2005.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s