Cái nghiệp của tên lửa V 2

Tôi đi dọc theo bãi biển Usedom trong mưa, đi ngang qua những nơi tắm biển, mà với những hình nổi trát vữa chúng trông giống như Berlin ở cạnh biển. Lúc đến nơi tắm biển ở phía cực đông, tôi chuyển lên con đường đi dạo ở bên trên. Ở nơi nó chấm dứt có một cánh cửa mở của một ngôi biệt thự nhỏ, một tấm biển cho mướn phòng. Sau biệt thự chỉ còn rừng, và trong rừng là đường biên giới với Ba Lan.

Bãi biển Usedom. Hình Wikipedia
Bãi biển Usedom. Hình Wikipedia

Qua cửa sổ tôi nhìn thấy một người phụ nữ trong màu trắng đang tập yoga trong phòng khách. Tôi bước qua cửa mở đi vào trong, sực nhớ, quay lại, từ bên ngoài tôi nhìn bà đang vào thế trồng chuối ngược, tôi bấm chuông và nhìn bà đổ xuống. Ngay sau đó bà xuất hiện ở hành lang, nhanh chóng chỉ phòng cho tôi và đưa cho tôi chiếc chìa khóa. Bà chẳng muốn tiền mà cũng chẳng muốn biết tên tôi. Bà cũng không đưa tôi tờ giấy khai báo như thường lệ. Bây giờ bà phải tiếp tục, bà nói rồi biến mất. Khi tôi rời biệt thự vài phút sau đó, vẫn hình ảnh như thế: Phụ nữ trong màu trắng, yên không động đậy trong tư thế trồng chuối ngược.

            Trời tạnh mưa. Sương mù xuất hiện, dầy đặc và ẩm ướt. Tôi lại đi bộ qua những đụn cát ra đến biển và tiếp tục trên con đường đi dọc theo bãi biển của tôi. Không còn nhìn thấy được nhiều lắm. Phía sau tôi là một cái cầu tàu, được chiếu sáng đủ màu, mới trước đây tôi còn không nhận ra nó. Ánh sáng mờ ảo màu đỏ ở phía trước tôi, chắc phải là Swinemünde. Sóng tràn đến, trắng bọt biển và đen – như những con chó đang nhảy trên bãi biển.

            Sương mù càng đầy đặc hơn. Tôi gần như không còn nhìn thấy gì được nữa và định hướng bằng âm thanh của sóng biển. Sau khoảng một giờ đồng hồ, tôi nghe được tiếng Ba Lan và quay trở lại. Tôi đã ở trong Ba Lan từ lâu. Sau đó 10 phút tôi sa lưới biên giới, sa vào trong một hàng rào được căng ra mà tôi không nhận ra trước đó. Chắc là tôi đã đi quá sát biển và lưới biên giới không trải dài cho đến tận biển.

            Trong lúc còn đang suy nghĩ không hiểu nó chỉ được giăng ở bãi biển hay sâu tít vào trong rừng hay có thể bao khắp cả nước Ba Lan thì tôi nhìn thấy đèn nhiều màu chiếu sáng trên biển. Vào mùa này không còn du thuyền qua lại nữa, nhưng dường như vẫn còn một chiếc đang trên đường đi, với một đường dây hoa đèn nhiều màu. Tôi ước gì mình đang ở trên tàu. Tôi tưởng tượng một chuyến đi, tiếp tục dọc theo bờ biển về hướng đông bắc, một chuyến tàu ma vui vẻ đến Kolberg, Pillau, Memel, Hungerburg, Narva[1], với món trứng cá muối Ba Tư và một dàn nhạc Phần Lan đang say rượu.

            Nhưng ngày hôm nay thì tôi đến từ Peenermünde, và một chiếc tàu thủy say rượu mơ mộng có nghĩa lý gì khi so với giấc mơ về một chuyến bay của tên lửa? Những người mơ mộng đã nghĩ ra cái tên lửa đầu tiên được phóng lên theo chiều thẳng đứng của thế giới. Tên lửa V 2 là cả hai: vũ khí và giấc mơ. Tất nhiên, giấc mơ đã bị chôn vùi dưới những đống đổ nát mà V 2 đã để lại trong những thành phố như London, nơi nó đã gieo rắc kinh hoàng và chết chóc, và người dân London chạy trốn dưới trạm tàu điện ngầm vẫn còn an toàn vào thời đó. Và nó đã bị chôn vùi trong Mittelbau-Dora, nơi hàng ngàn người đã chết, những người đã phải sản xuất nó dưới mặt đất. Nhưng tuy vậy – trong những lúc ban đầu và trong chuyến bay qua nhiều thập niên của nó, chiếc tên lửa Đức, cái trước tiên là phải trở thành vũ khí trước khi nó có thể là Saturn[2] bay đến Mặt Trăng, không khác nhiều khi so với những phát minh to lớn khác, những cái cũng đồng thời là cả hai: vũ khí và nhạc pop.

            Berlin trong những năm cuối cùng của thập niên 1920 là nơi chốn của những kẻ mơ mộng, và cái tên lửa là một biểu tượng của thời đó. Tiểu thuyết nói về chuyến bay bằng tên lửa đến những châu lục xa lạ, một phim truyện về chuyến thám hiểm Mặt Trăng. Những người say mê tên lửa phân phát tờ rơi viễn tưởng trên đường phố và mời dân chúng đến dự những lần phóng thử ở những nơi tập bắn quanh Berlin – phải bỏ tiền mua vé vào xem, giấc mơ tên lửa phổ biến đến như thế đấy. Sự việc chỉ trở nên nghiêm trọng khi quân đội đang yếu thế nắm lấy nó và tuyển chọn những kẻ điên điên và những người mơ mộng có nhiều tài năng nhất. Những người như sinh viên khoa lý Wernher von Braun, ông cũng có một xưởng chế tạo tên lửa ở ngoại ô Berlin.

            Cái tên lửa! Nó là cái mà chiếc tàu thủy hơi nước đầu tiên đã là, chiếc tàu hỏa đầu tiên từ Nürnberg đến Fürth, những cái cánh của Daidalos[3], các bản vẽ kỹ thuật của Leonardo, cái cỗ máy bay được của Schneider ở Ulm. Một giấc mơ của con người về việc chu du qua thế giới và không gian.

Bảo tàng Lịch sử-Kỹ thuật Peenemuende
Bảo tàng Lịch sử-Kỹ thuật Peenemuende

            Ở Peenemünde người ta đã đặt một bản văn dưới giấc mơ của tên lửa, một âm thanh cảnh báo gây miễn dịch cho những người khách tham quan. Trích dẫn Goebbels được nhắc lại trong một vòng bất tận, những mảnh âm thanh được xé ra từ các bài diễn văn của Bộ trưởng Bộ tuyên truyền về V 2 và về một cái V 3 trong tương lai, còn mạnh hơn thế nữa. Một bầu không khí kỳ lạ thống trị ở đây, như trong một lớp học thời xưa, nơi người thầy nói một cách nghiêm khắc và những đứa học trò thì thào ở dưới băng ghế. Có tiếng nói to chế nhạo của Goebbels, luôn nhắc lại những lời đe dọa ấy như một con vẹt, có tiếng nói thì thầm của khách tham quan, nhận xét được thì thào trao đổi trước những bản vẽ, vật trưng bày, mô hình của V 2. Nước Đức, sau đó.

            Một người đàn ông trẻ đứng giải thích nhỏ nhẹ trước cái sơ đồ đang nhấp nháy của cơ sở thử nghiệm thuộc quân đội. Ông giải thích về những bình chứa nhiên liệu của tên lửa, bình nhiên liệu A của nó, bình nhiên liệu B của nó, nói về ôxy lỏng ở trong đó và về cồn 72 độ. Cả hai đều được sản xuất tại đây, ông nói, tại Peenemünde – cồn từ khoai tây trong vùng. Một người đang đứng nghe nói đùa. Vậy tức là V 2 đã bay với rượu vốtka của vùng Pommern. Người đàn ông trẻ chưng hửng nhìn ông ta, nói: “Đó là một trong các trung tâm công nghệ lớn nhất thời đó”, và một trong những người đang đứng quanh nói thì thầm: “… cái lớn nhất.”

            Mô hình bệ phóng tên lửa được xây trong một góc phòng: Bệ phóng, đường ray dẫn đến và kho chứa mà nhiều tên lửa đang chờ ở bên trong cho đến lượt được bắn đi – quả thật là kho chứa nghệ thuật. Chúng trông giống như lối đi có mái vòm. Một người đàn ông đứng trước đó, và trong một chốc lát, có vẻ như thế, ông đã quên mất thế giới ở xung quanh ông. Ông chỉ còn biết nhìn cái mô hình tên lửa nhỏ đó, giống như cái tên lửa nguyên thủy. Giống như con vật biểu tượng của một hiệp sĩ đồ chơi. Cũng giống như tên lửa hiệp sĩ, nếu như hiệp sĩ có tên lửa. Ông không thể quay nhìn nơi khác được, ông nói: “Lúc còn bé tôi đã nhìn thấy một cái V 2 đang bay. Ở gần Hamburg, với mẹ tôi. Tiếng hú lên, nó bay cao khoảng độ một cây số. Màu bạc. Và rất nhanh. Đúng vậy đó, nó bay đi xa trong màu bạc, không thể quên được.”

Biệt thự hoang vắng khi tôi trở về, cửa mở một nửa như trước đó. Đèn sáng. Tôi đi qua các gian phòng, bước lên cầu thang, tôi gõ cửa và gọi to, không có ai cả. Tôi ngồi xuống bậc cầu thang. Quả lắc của cái đồng hồ đứng kiểu Tân Nghệ thuật trong hành lang đứng yên. Tiếng động duy nhất là tiếng kêu rì rầm của cái máy phun nước màu vàng trên cái ghế thấp màu xanh nhạt ở trong phòng.

            Tất cả mọi vật trong ngôi biệt thự đều tạo cảm giác ngôi nhà không có người cư ngụ thường xuyên, được trang bị thích hợp cho những người khách tạm thời. Trong phòng khách chỉ có những bàn ghế cần thiết nhất, nhiều đĩa CD nằm trên một cái loa. Nhạc raga Ấn Độ. Không còn ai xuất hiện nữa. Không còn ai vào buổi tối này và vào sáng ngày hôm sau cũng không.

            Trong lúc chuẩn bị khởi hành và đang suy nghĩ không hiểu nên để tiền lại ở đâu và có nên đóng cửa nhà lại hay cứ để mở hé như cũ thì tôi phát hiện 2 tờ giấy viết tay, được treo trên tấm kính của cánh cửa giống như người ta treo nó khi chỉ đi vắng trong chốc lát.

            Trên một tờ là: “Chúng tôi ở ngoài biển.” Trên tờ kia: “Tôi ở trong biển.”

            Không còn nghi ngờ gì nữa, người phụ nữ trong màu trắng là một cư dân của biển.

Phan Ba trích dịch từ “Deutschland, eine Reise”

Đọc những bài khác ở trang Nước Đức

————————————————————————————————————————

[1] Kolberg, Pillau, Memel, Hungerburg, Narva: Các thành phố trong lịch sử đã từng thuộc nước Đức.

[2] Saturn cũng là tên của loạt tên lửa trong chương trình Apollo, được chế tạo dưới sự lãnh đạo của Wernherr von Braun, người cũng đã lãnh đạo chương trình chế tạo tên lửa V 2.

[3] Một hình tượng trong thần thoại Hy Lạp, dùng lông chim và nến kết thành cánh cho mình và con trai để bay vượt ngục.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s