Nhật ký sau giải phóng (57)

Bây giờ là về xây dựng chủ nghĩa xã hội

18/11/1975

Trong khi người dân vẫn đi làm việc như bình thường thì rõ ràng là một trong những hội nghị quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Việt Nam đang diễn ra trong dinh Độc Lập: Hội nghị về việc thống nhất đất nước. Các đại diện của miền Bắc, theo như báo chí tường thuật, đã bất ngờ vào trước đây vài ngày và được người dân chào đón nồng nhiệt. Cho tới khi chiếc xe chở Chủ tịch nước Trường Chinh chạy ngang qua thì họ không biết tại sao họ đã được gởi tới con đường vào ra phi trường với lá cờ trên tay. Khu vực quanh dinh Độc Lập bị chận lại. Rất nhiều xe đỗ trong khu vườn rộng lớn, và hình ảnh hàng ngày trên báo chí để cho người ta phỏng đoán rằng hội nghị đang diễn ra ở đó. Thật ra thì không có nhiều biện pháp an ninh. Nếu như thật sự có nguy cơ là quân đội của chế độ cũ có kế hoạch tấn công Sài Gòn thì nơi họp hội nghị chắc chắn là được giữ kín.

Lễ chào mừng chiến thắng ở Sài Gòn, 15 tháng Năm 1975. Hình: Herve Gloaguen
VIETNAM – MAY 15: The Fall of Saigon in Vietnam on May 15, 1975 – New Masters of the capacity at the time of the military procession, of left on the right, Messrs Ton Duc Thang, Nguyen Huu Tho and the Duc Tho (glasses). (Photo by Herve GLOAGUEN/Gamma-Rapho via Getty Images)

Tuy vậy, không thể nhận ra được nhiều điều gì đặc biệt – ngoại trừ cắm cờ của cả hai nước – từ hình ảnh thành phố. Chỉ các công sở là làm việc cầm chừng, vì rõ ràng cả các cán bộ tương đối cao cấp của Mặt trận Giải phóng cũng tham dự hội nghị thống nhất. Tính công khai của hội nghị cho thấy rằng nó có một mục đích chính trị tuyên truyền, chuẩn bị tinh thần người dân cho lần tái thống nhất. Hàng ngày, báo chí in trên nhiều trang chỉ toàn là hình ảnh chụp các lãnh đạo đang trao đổi với nhau hay đang ôm nhau rất hữu nghị. Ngày nào cũng có một tuyên bố về các sự kiện trong ngày. Người dân được thông tin trong buổi học tập lúc chiều tối về các diễn tiến. Các dấu hiệu chỉ tới một cuộc thống nhất sắp sửa xảy ra. Người ta tự hỏi khi nào thì lá cờ của MTGP biến mất và câu khẩu hiểu trung lập bị gạch bỏ, cái vẫn còn đứng ở trên đầu các giấy tờ của Cộng hòa Nam Việt Nam. Vì đề tài bây giờ rõ ràng là công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, như người ta có thể nghe và đọc được ở khắp nơi. Trường Chinh rõ ràng cũng đã trả lời một vài câu hỏi của công chúng, tức là sẽ có một cuộc bầu cử cho một Quốc Hội lập hiến, cơ quan ấn định những việc như thủ đô tương lai, cờ, các cơ quan chính trị, v.v. ngoài những việc khác. Nhiều người, những người hoàn toàn không có liên quan gì tới cách mạng, bắt đầu lờ mờ hiểu rằng lần tái thống nhất là hệ quả mang tính lịch sử của lần chiến thắng muộn màng trong cuộc đấu tranh giành độc lập cho toàn Việt Nam.

Phạm Hùng, người mà trước đây chỉ có những người trong cuộc mới biết tới và được bầu làm trưởng đoàn của nhóm từ miền Nam, tự mình bước ra đứng trước Nguyễn Hữu Thọ, lãnh đạo MTGP, ngày càng nhiều hơn. Hình ảnh trên báo chí thể hiện ông ấy như một người đàn ông già, thân thiện và rộng rãi, và có nhiệm vụ đánh đổ những tin đồn cho rằng ông ấy thuộc số các cán bộ cứng rắn và không thỏa hiệp.

Hiện nay, người dân đã cam chịu với tình cảnh mới. Bà giúp việc của chúng tôi, chị Ba, không còn chửi mắng cách mạng nhiều như trước nữa, mà công nhận rằng họ tiến hành mọi thứ cẩn thận hơn và thận trọng hơn là Việt Minh trong năm 1945. Tất nhiên là thường xuyên phải đi họp, và giá cả tăng cao trước sau vẫn còn làm cho chị bực tức. Bây giờ, giá thịt đã lên tới hơn 2400 đồng tiền cũ, tức là hơn ba dollar một kí lô. Nhưng các tin đồn về một cuộc tấn công của quân đội kháng chiến của chế độ cũ dường như đã câm lặng rồi.

Nếu như không xảy ra điều gì nữa trong những ngày này thì dường như là đã qua được cơn khủng hoảng rồi. Nhưng rõ ràng là vẫn còn có chiến sự trên cao nguyên. Những cán bộ biết tin tức cũng đã cảnh báo chúng tôi không nên dùng con đường đi lên Đà Lạt. Nó không an toàn trong lúc này. Nhưng những mối nguy hiểm đó thì xa lắm.

Hiện nay, trong các cơ quan chính trị của Nam Việt Nam, người ta không biết tình hình sẽ tiếp tục như thế nào. Vì chế độ quân quản – ngoại trừ Sài Gòn – đã gần chấm dứt, và hệ thống hành chánh dân sự của Cộng hòa Nam Việt Nam đang được dựng lên một cách khó nhọc. Bây giờ thì cấu trúc với các bộ được hợp nhất lại hay là các cơ quan song song dường như lại bị thay đổi thêm một lần nữa. Có người cũng chỉ còn viết ngắn gọn là „chính phủ Việt Nam“, bỏ trống việc đó là chính phủ của Nam Việt Nam, chính phủ của Bắc Việt Nam hay là bộ máy quân quản.

Đọc những bài khác ở trang Nhật ký sau giải phóng

Phan Ba trích dịch từ “Nach der Befreiung –  Damit ihr wisst, dass das Leben weitergeht” (“Sau giải phóng – để các người biết rằng cuộc sống vẫn tiếp tục)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s