Nhật ký sau giải phóng (55)

“Anh chắc là đã ở đây lâu tới mức tin vào những chuyện đó”

29/10/1975

Trao đổi với ông Lafosse trong tòa Đại sứ quán Pháp: Ngược với ý kiến phổ biến trong người dân, mà theo đó sẽ có một giải pháp Nam Việt Nam, ở đây người ta cho rằng năm 1976 sẽ có tuyên bố thống nhất đất nước. Khi tôi chỉ ra một vài yếu tố ủng hộ cho một đơn vị chính trị đặc biệt của Nam Việt Nam, Lafosse vừa cười vừa trả lời: “Anh cũng đã ở đây lâu cho tới mức bắt đầu tin vào những câu chuyện đó.” Cả đại sứ Ấn Độ và Triều Tiên của Cộng hòa Nam Việt Nam cũng không phải là những đại sứ trú ngụ ở Sài Gòn. Đại sứ Ấn Độ chỉ có mặt ở Sài Gòn hai ngày rưỡi và còn không thể gặp người tiền nhiệm của mình được nữa, người mà vẫn còn ở Sài Gòn.

Sài Gòn, 1975
Sài Gòn, 1975

Cũng thú vị là một tin tức từ phần phía cực Bắc của Nam Việt Nam. Ở đó, việc kết nối – ít nhất là về mặt tiền tệ – đã được tiến hành. Vào ngày đổi tiền, trong khi tiền tệ của Ngân hàng Việt Nam được phân phát và có hiệu lực trong những phần đất khác của Nam Việt Nam thì trong cùng ngày hôm đó, ở các tỉnh Thừa Thiên và Quảng Trị, người ta đổi ra tiền Hồ Chí Minh Bắc Việt Nam. Qua đó, một biểu hiện của chủ quyền quốc gia, tức là quyền tối cao về tiền tệ, đã bị xóa mờ hay đã bước qua biên giới của vĩ tuyến 17.

Tiếng đại bác và tin đồn chiến sự

30/10/1975

Một ngày trước khi chế độ quân quản được cho rằng chấm dứt cho các thành phố của Nam Việt Nam kể cả Sài Gòn, có nhiều tin đồn về việc chiến sự đã tăng lên vì quân đội của chế độ cũ chống cự. Trước đây vài ngày đã xảy ra một vụ khủng bố lớn trên phi trường Biên Hòa mà trong đó đã có rất nhiều bộ đội bị thiệt mạng. Trong vùng đó người ta đã giới nghiêm 24 tiếng trong vòng một ngày. Người ta cho rằng dân chúng Sài Gòn đang nói rằng cái ngày của trận đánh lớn và giải phóng đang sắp sửa đến. Những gì là thật trong toàn bộ những tin đó, điều đó thì khó có thể xác định được, nhất là khi báo chí im lặng một cách dễ hiểu trước những vụ việc đó, ngay cả khi họ nhìn thấy chúng. Nhưng rõ ràng là quân đội giải phóng đang chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh du kích trong thành phố. Trong những ngày này, người ta có thể tận mắt nhìn thấy các bộ đội với súng tiểu liên luyện tập đánh cận chiến ra sao. Vì tất cả những điều này đều khác thường và trông có vẻ dữ dằn cho hình ảnh của thành phố nên những người dân đi ngang qua đều lo sợ bị vướng vào một tai nạn. Thật sự là bây giờ thì hai bên đã đảo ngược lại. Bây giờ thì quân đội giải phóng mới là quân đội đóng trong thành phố, trong khi quân đội kháng chiến của chế độ cũ lại ở trong rừng và cố thủ ở đồng bằng. Có lẽ là quân đội giải phóng thiếu luyện tập cho một cuộc xung đột như vậy, vì trước đó thì họ hầu như không kiểm soát được thành phố nào của Nam Việt Nam. Việc thành lập các vùng kinh tế mới cũng có thể là một mối nguy hiểm cho chế độ mới, cho tới chừng nào mà quân đội kháng chiến vẫn còn hoạt động ở đồng bằng. Vì dường như người ta không thể tưởng tượng được là những nhóm dân cư trong thành phố, chỉ sẵn sàng làm công việc mới trong nông nghiệp vì được thuyết phục, với một vài sự trợ giúp về vật chất và không hề có cơ sở kinh tế nào, lại là những người bạn đặc biệt của Mặt trận Giải phóng. Các điều kiện thiếu thốn trong cung cấp và trong hạ tầng cơ sở của các vùng kinh tế mới có thể thật sự trở thành môi trường sinh sản cho những nhóm chống đối, hợp tác với quân đội kháng chiến để mà hai bên bị đảo ngược về mặt chiến lược quân sự.

Đọc những bài khác ở trang Nhật ký sau giải phóng

Phan Ba trích dịch từ “Nach der Befreiung –  Damit ihr wisst, dass das Leben weitergeht” (“Sau giải phóng – để các người biết rằng cuộc sống vẫn tiếp tục)

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s