Tù nhân của Việt Cộng (phần 3)

Bắt đầu từ bây giờ, chúng tôi được phép đi khắp trại với máy quay phim và máy thâu âm. Những người lính, thanh niên nông dân khỏe mạnh từ 18 đến 28 tuổi, cười thân thiện với chúng tôi. Họ chỉ cho chúng tôi xem nơi nấu thức ăn mà hệ thống hút khói dẫn qua một đường hầm dài một trăm mét, để đánh lừa không thám. Bệnh viện dã chiến biến mất dưới tàn lá cây và những cái lưới xanh. Nó được thiết lập để có thể được tháo dỡ mang đi trong vòng hai giờ. Đèn chiếu sáng trên bàn mổ được vận hành bằng một chiếc xe đạp. Sức người phải thay thế cho một cái máy phát điện. Nhìn theo góc độ nào đó thì cái trại trong rừng này giống như một trại hướng đạo. Người ta luôn tìm cách để cho những người lính hoạt động không ngưng. Họ vẫn còn sống một cuộc sống thiếu thốn trong những ngôi nhà lá của họ và trong những đường hầm bảo vệ được đào ở phía dưới, nhưng so với cái địa ngục mà họ đã đi xuyên qua, so với những cái hang cáo và ổ chuột mà họ đã tìm chỗ ẩn nấp ở trong đó hàng năm trời để tránh napalm và bom đạn, thì bây giờ họ đang sống dưới những điều kiện gần như là trên thiên đàng. Đó có là gì, khi đạn pháo binh có lần đến gần hơn vào ban đêm.

 Tây Ninh, 30 tháng 9 1971
Tây Ninh, 30 tháng 9 1971

Jean-Louis có một quan hệ rất thân mật với các du kích quân. Một lực kỳ diệu nào đó vẫn còn có tác động giữa người đại diện hết sức đặc trưng này cho quyền lực thuộc địa xưa cũ và những người con trai nông dân đó từ Bắc Kỳ. Vì hầu hết họ, những chiến binh cách mạng này, đều xuất thân từ miền Bắc, và họ hoàn toàn không che dấu điều đó. Phần lớn đến từ vùng đồng bằng sông hồng, và khi tôi nói cho biết rằng bản thân tôi đã ở Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định và Thanh Hóa trong cuộc Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất, thì rồi mắt của họ sáng rực lên. Đây là quân đội của tướng Võ Nguyên Giáp. Cách Sài Gòn còn chưa tới hai giờ ô tô, họ chỉnh đồng hồ của họ theo giờ Hà Nội, khác biệt 60 phút. Những bức chân dung duy nhất mà họ mở ra là những bức chân dung của Hồ Chí Minh. Tuy lá cờ đỏ xanh chính thức của Việt Cộng bay trên cột cờ, nhưng biểu tượng của họ là lá cờ đỏ màu máu của Hồ Chí Minh với ngôi sao vàng của cuộc nhân dân nổi dậy ở châu Á. Ở dưới này thì không ai nói đến chủ tịch của “Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam”, Nguyễn Hữu Thọ, người luật sư Nam Kỳ mang dấu ấn Pháp đó, người tiếp đón các nhà ngoại giao và phái đoàn của khối Đông Âu ở nơi cư ngụ tạm thời tại vĩ tuyến 17. Giới quân đội từ Hà Nội đã gạt qua sự hư cấu Bắc Việt và Nam Việt từ lâu. Cuộc tái thống nhất Việt Nam đã được thực hiện trước ở cách Sài Gòn gần 70 ki-lô-mét.

Các chiến binh trong rừng rậm luôn luôn cảnh giác. Thời đó, họ đã được giới báo chí quốc tế gọi là “Bộ Đội”. Ngay cả từ vị trí đóng quân ở hậu phương này họ cũng gửi những đội đi tuần tra cả ngày lẫn đêm. Họ ngụy trang bằng lá cây một cách toàn hảo và khôi hài cho tới mức Jean-Louis so sánh họ với Papageno trong vở opera “Cây sáo thần”. Để thư giãn, họ chơi bóng chuyền, hay viết những bài luận văn về cuộc chiến tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của các chính ủy. Họ cũng phải viết lại các trải nghiệm chiến trang, tất nhiên là theo kiểu yêu nước cực kỳ. Trong một ngôi nhà tre, người ta dạy vẽ. Các anh chàng bộ đội mô tả bằng giấy mực những đường nét của một người anh hùng đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc trong sự đơn điệu buồn tẻ và trong phong cách nhàm chán nhất của chủ nghĩa xã hội hiện thực.

Chúng tôi được mời tham dự những buổi học tập về tư tưởng hệ, những cái chiếm ít nhất là hai giờ mỗi ngày. Trong lúc đó, người ta tiến hành tự phê bình, viết ra những điều cần phải quyết tâm hành động. Mười lời thề của người lính cách mạng được mang ra bàn luận và ngẫm nghĩ. Tôi bất ngờ tìm thấy bầu không khí một seminar cho các linh mục ở trong khu rừng nguyên thủy này của Nam Kỳ. Lòng nhiệt tình tư tưởng hệ này gần giống với tôn giáo. Đó không chỉ là một giờ học giáo lý chính trị, ở đây, học thuyết Marx-Lê-nin được đào sâu bằng phương pháp rèn luyện tâm trí của tu sĩ Ignatius của Loyola. Dường như là Thánh Ignatius của Loyola là cha đỡ đầu như thế nào đấy, nhưng tôi tránh không chỉ ra cho Cha Albert ngoan đạo của chúng tôi biết điều này.

Chúng tôi tìm hiểu mười lời thề của Bộ Đội. Đứng đầu của Mười Điều Răn là yêu cầu thống nhất toàn bộ Việt Nam. Thêm vào đó là phục tùng cấp trên, tham gia vào công cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân, tham gia sản xuất và tuyên truyền. Không được hé lộ bí mật quân sự ngay cả khi bị tra tấn. Người lính cách mạng phải yêu giai cấp của mình và các đồng chí của mình như chính mình. Anh ta có nhiệm vụ giữ gìn vũ khí, giúp đỡ người dân và không bao giờ được phép lấy cắp của người dân. Điều tất nhiên là phải phê bình các sai lầm của đồng đội và trước hết là phải tự phê bình.

Quốc Lộ 13, 1972
Quốc Lộ 13, 1972

Khi trời chạng vạng, chúng tôi đi tới chỗ các người lính, vấp chân trong bóng tối qua những luống xà lách và rau cải mà họ tự trồng, và tìm nơi trú ẩn trong khói của lửa trại để tránh muỗi. Thông hiểu nhau rất khó khăn, vì Cha Albert thường để chúng tôi ở lại một mình, và những người tài xế của chúng tôi bị tách xa ra khỏi chúng tôi ở trong một nơi trú ngụ riêng biệt. Người Bắc Việt là một cộng đồng trinh khiết. Một phần, họ đã ở chiến trường bảy năm rồi. Họ đã mất những người bạn thân thiết nhất của họ trong chiến tranh. Họ không mang quân hàm trong vùng chiến sự, mặc dù các sĩ quan ở Hà Nội đi duyệt binh với những cái cầu vai thật to của Nga. Nhiều thành viên của đơn vị tinh nhuệ này được tặng thưởng huy chương anh dũng, và họ hãnh diện vì điều đó. Liên lạc thư từ với gia đình ở Bắc Kỳ, họ nói với chúng tôi như vậy, rất thưa thớt. Sáu tháng có một lá thư thì đã là một trường hợp may mắn lớn lắm rồi. Họ đã không nhìn thấy bạn gái hay vợ họ từ nhiều năm nay. Từ túi áo ngực, họ lôi ra những bức ảnh đã ố vàng của các cô gái nông dân vui tươi, những bức ảnh mà họ đã cứu thoát được qua bùn sình và napalm. Họ muốn làm nghề gì sau khi ra khỏi quân đội, chúng tôi hỏi những chiến binh kỳ cựu trẻ tuổi này, những người một phần đã nằm ở bùn đất tuyến đầu trong đợt tổng tấn công đầu năm 1968, hay tại những trận đánh ở Khe Sanh, Tây Ninh và Kontum cũng như dọc theo Quốc lộ 13. Câu trả lời rập khuôn: “Chúng tôi sẽ làm những gì Đảng yêu cầu.” Tất nhiên là họ có những ước muốn cá nhân. Có những người nào đó thích trở thành nhà giáo hay kỹ sư. Người này thì muốn làm việc trong hầm mỏ, người kia đơn giản là muốn trở về làm nông dân ở quê nhà. Và câu chuyện luôn quay trở lại với các cô gái ở quê nhà xa xôi. Họ còn mang bộ quân phục màu xanh của người lính cách mạng bao nhiêu lâu nữa? Thế rồi câu trả lời đều giống nhau: “Cho tới khi nước Việt Nam thống nhất và làm tròn được di chúc của Bác Hồ.” Trong lúc đó, tính cảm động thống thiết được học thuộc lòng và gần như vô nhân đạo này lại nghe có vẻ tự phát và thành thật.

Họ hát đồng ca những bài ca chiến đấu yêu nước của họ cho tới gần sáng. Những bài hát đó nói về lòng can đảm, sự hân hoan và tình yêu tổ quốc. “Đừng nghĩ đến mạng sống của mình khi đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc!”, và điệp khúc là: “Tổ quốc bị chia cắt của chúng ta là một, từ đồng bằng sông Cửu Long cho tới vùng rừng núi miền Bắc.”

Thỉnh thoảng, Cha Albert đến với chúng tôi. Ông yêu cầu một anh bộ đội trẻ tuổi hát bài “Bức thư gửi cho một người bạn ở Washington” theo tiếng đàn ghi-ta của ông. Đó là một lời tuyên bố tình bạn bè và hữu nghị gửi đến những người chống chiến tranh ở Mỹ, và kết thúc với lời: “Công lý mang chúng ta lại với nhau, và rồi một ngày nào đó chúng ta sẽ cùng nhau hát những bài hát của chúng ta ở Washington và ở Hà Nội.” Mặc cho bao nhiêu sự trong trắng trẻ con trong trái tim như vậy, chúng tôi trở về những cái hố trong lòng đất của chúng tôi với một ít buồn rầu. Người Nam Việt ở cách xa tám ki-lô-mét lại bắt đầu bắn phá rời rạc bằng đạn pháo. Trời oi bức khó chịu. Mặc dù vậy, Cha Albert vẫn đi xem chừng với tính cẩn thận của dòng tu Phan-xi-cô, liệu những cái màn chống muỗi treo trên võng của chúng tôi có kín hay không. Ngay cả khi chúng tôi đang ngủ, ông vẫn đến và kiểm tra để chúng tôi không đạp chân ra ngoài và được bảo vệ không bị muỗi đốt.

(Còn tiếp)

Phan Ba trích dịch từ “Cái chết trên ruộng lúa – Ba mươi năm chiến tranh Đông Dương

Đọc các bài khác tại trang Cái chết trên ruộng lúa

 Đọc những bài báo về Chiến tranh Việt Nam ở trang Chiến tranh Việt Nam

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s