Việt Nam hóa các quan tài (phần 1)

Sài Gòn, Xuân 1972

Thảo Cầm Viên Sài Gòn vào ngày chủ nhật là một ốc đảo của bình an và đức hạnh. Các cô con gái trẻ của giới khá giả khoe những chiếc áo dài đẹp nhất của họ ở đây. Họ không màng tới những lời tán tỉnh của người không quen biết mà tìm những người có ý định nghiêm chỉnh. Gia đình tụ tập trước hàng dừa để chụp ảnh. Được chụp hình liên tục là những đứa bé, khi chúng ngồi trên các con rồng đá của ngôi đền Quốc Tổ. Một đứa bé năm tuổi ăn mặc giống như lính nhảy dù Nam Việt Nam với một khẩu súng tiểu liên đồ chơi. Sau đó, phần lớn những người đi dạo chạy lạch cạch trên những chiếc Honda của họ đến đại lộ Lê Lợi ở trung tâm thành phố. Họ chạy ngang qua cái tượng đài anh hùng đồ sộ mà Tướng Kỳ đã cho dựng ngay trước Quốc Hội, nhà hát Pháp trước đây của Sài Gòn, như một lời đe dọa. Đứng thật sát vào nhau, với súng cắm lưỡi lê, hai người lính Việt khổng lồ, được tạo hình từ một khối đen-xanh xấu xí và bị giới nhà báo đặt cho những biệt danh tục tĩu, xung phong tới cánh cổng của tòa nhà Quốc Hội. Trên quảng trường trước tòa đô chánh ở ngay bên cạnh, đám đông người của ngày chủ nhật dồn lại trước các loại vũ khí Bắc Việt là chiến lợi phẩm của đợt tấn công dịp Phục Sinh. Thậm chí hai chiếc xe tăng từ Huế, có thể nhận ra được từ số hiệu của chúng, cũng được mang bằng đường biển vào Sài Gòn, để tuyên bố thành công của những người lính Nam Việt Nam trong cuộc phòng thủ chống các sư đoàn của Tướng Giáp. Đối với người dân Sài Gòn thì những cái được cho là biểu tượng của chiến thắng này thật ra phải xuất hiện như là những sứ giả báo trước cho sự suy tàn. Hạnh phúc nhất ở đây cũng là trẻ em. Chúng để cho những người lính Nam Việt bế lên ghế ngồi bắn của những khẩu súng phòng không bốn nòng, hào hứng dùng tay quay và để cho những họng súng xoay qua lại.

Hè 1972: quân lính Nam Việt Nam đang chờ trực thăng Mỹ chở ra chiến trường
Hè 1972: quân lính Nam Việt Nam đang chờ trực thăng Mỹ chở ra chiến trường

Vài ngày trước đó, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, người sau khi đẩy lui được địch thủ Kỳ cuối cùng đã trở thành người nắm quyền lực ở Nam Việt Nam, đổi bộ quân phục hàm tướng của ông lấy trang phục truyền thống của một ông quan An Nam. Trong khuôn khổ của một buổi lễ hướng về tổ tông theo Nho giáo, ông đã tỏ lòng tôn kính ông tổ huyền bí của tất cả người Việt, Hùng Vương, người mà theo truyền thuyết đã thành lập quốc gia ở trên phương Bắc trước đây bốn ngàn năm. Giữa những người hành lễ mặc trang phục màu đỏ tươi, đội những cái mũ cao màu đen theo kiểu hoàng cung Trung Hoa, có những đứa bé trai mặc quần áo màu xanh nước biển tháp tùng và nhảy múa tạo thành những hình dạng hình học, Thiệu thẳng bước đi theo lối nhà binh đến bàn thờ tổ tông.

Người tổng thống xuất thân từ hoàn cảnh nghèo, từ một gia đình ngư dân ở nam Trung Kỳ, nhưng trong khuôn khổ này thì ông xuất hiện với phẩm cách và nét mặt bất động. Người vợ luôn tháp tùng ông, người xuất thân từ giới tư sản, là người Công giáo và người ta cho rằng rất khéo léo trong kinh doanh. Dưới ảnh hưởng của bà, và để tăng tốc cho con đường công danh mà ông đã từng bắt đầu như là viên thiếu úy trong đạo quân Viễn Đông của Pháp, Nguyễn Văn Thiệu đã theo Công giáo dưới thời của nhà độc tài Ngô Đình Diệm. Điều đó không ngăn cản ông tham gia mang tính quyết định vào cuộc đảo chánh lật đổ chính ông Diệm. Người tổng thống không bao giờ bỏ lỡ thánh lễ trong nhà thờ công giáo ở Sài Gòn vào ngày chủ nhật, và người ta cũng thường hay nhìn thấy ông trong các ngôi chùa của phe Phật giáo trung thành với chính phủ. Mặc dù vậy, Thiệu không phải là một con rối lẫn một người cơ hội vô lương tâm. Chỉ có ánh mắt mạnh mẽ trên gương mặt vàng, bất động, lạnh lùng của ông dưới mái tóc được chẻ ngôi thẳng tắp là tiết lộ một sự không chắc chắn mà không thể vượt qua được. Thiệu là một người từ quần chúng nhưng ông không có sức lan tỏa trong quần chúng. Trong giờ khắc khó khăn nhất của nó, Nam Việt Nam được dẫn dắt bởi ông quan mặc quân phục, cứng nhắc và ít giao tiếp này.

Sau những hiện tượng tan rã vào lúc ban đầu, quân đội Nam Việt Nam đã có thể tạm đứng vững được trước làn sóng tấn công của cộng sản. Người Mỹ đã lôi “cây gậy to” của không quân họ ra, để phá hỏng các ý định của Hà Nội. Họ đã tập trung tám chiếc hàng không mẫu hạm lại ở biển Đông. Quảng Trị sau khi bị người Bắc Việt chiếm đóng đã biến thành một đống đổ nát ghê rợn, giống như một Hiroshima thông thường, và các marines của Nam Việt Nam đã thật sự chiếm lại được cái đống gạch vụn đó. Trong một số tỉnh ở Bắc Việt Nam, người ta đã tính toán như vậy trong những ngày đó, trung  bình có ba quả bom Mỹ rơi xuống trên mỗi một mét vuông. Tổng thống Nixon tiếp tục đánh bài tố, bằng cách cho phong tỏa các cảng ở Bắc Việt bằng mìn, điều không hề cản trở Moscow ký kết một hiệp định về an ninh hàng hải trên đại dương với Washington trong cùng thời gian đó. Henry Kissinger, người thích đóng vai trò của một [chính khách Áo] Metternich đương đại, nhìn thấy mình bị đẩy vào vai trò thê thảm của “Dr. Strangelove”, người “học cách yêu quả bom”.

Thật sự thì đội ngũ Nixon-Kissinger với lần leo thang cuộc chiến tranh ném bom của họ đang tạo những cái được cho là tiền đề để thương lượng chấm dứt cuộc xung đột Việt Nam với Hà Nội. Lại thêm một chiến dịch nữa của người Bắc Việt Nam, Chiến dịch Phục Sinh 1972, đã không thành công sau những thắng lợi vào lúc đầu và nếu chỉ theo các tiêu chuẩn quân sự thì đã thất bại. Nhưng thật sự thỉ người ta đã trình ra cho cả thế giới thấy rằng sự toàn vẹn của quân đội Nam Việt Nam phụ thuộc vào hỗ trợ của Không quân Mỹ. Từ khi Johnson từ bỏ không ra tranh cử, quân đội trên mặt đất của Mỹ đã được rút về có hệ thống, cho tới mức từ 550.000 người lính vào lúc ban đầu chỉ còn lại 50.000 ở Nam Việt Nam trong mùa xuân 1972, và trong số đó về cơ bản là để phục vụ cho tiếp tế và hậu cần. Trong khi cuộc rút quân về nước được tăng tốc dưới áp lực của một chiến dịch chống chiến tranh không kiềm chế ở Hoa Kỳ thì các sư đoàn chính quy Bắc Việt tiếp tục thâm nhập qua biên giới có nhiều lổ hỗng của Lào và Campuchia vào Nam Việt Nam. Hà Nội đã có khoảng 130.000 người của quân đội chính quy đứng sẵn sàng trong rừng rậm và đồi núi ở phía nam của vĩ tuyến 17. Tổng thống Thiệu muốn ép buộc họ rút quân, trước khi bước vào đàm phán ngưng bắn cụ thể. Nhưng tại điểm này thì Bộ Chính trị ở Hà Nội vẫn cứng rắn như đá, phủ nhận hoàn toàn sự hiện diện của quân đội họ trong miền Nam và buộc giới ngoại giao Mỹ, giới mà từ những lý do chính trị đối nội đã bị đẩy tới cuộc triệt thoái toàn bộ và tăng tốc ra khỏi Đông Dương, phải tiến hành một chính sách Vogel Strauß giả dối. Nạn nhân là Tướng Thiệu và quân đội của ông. Lần đình chiến ở Việt Nam, cái mà Henry Kissinger cùng với Lê Đức Thọ, toàn quyền của Hà Nội, cực nhọc đàm phán thành công trong vòng những tháng tới đây và lần ký kết nó trong tháng Giêng 1973 sẽ được một ban giám khảo điên khùng ở Bắc Âu tặng cho giải Nobel, không là gì khác ngoài một một sự trang trí cho vẻ ngoài. Người Mỹ tạo cho họ một chứng cớ vắng mặt và bỏ mặc người Nam Việt Nam cho số phận của họ mà không có một lời kêu gọi. Tạo thêm áp lực lên Thiệu là việc Washington chấp nhận sự hiện diện của “Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam” ở bàn hội nghị. Phong trào rõ ràng là bị người cộng sản thống trị này bây giờ thiết lập một chính phủ song song ở thị trấn Cam Lộ nhỏ bé ngay ở phía nam của đường phân tuyến trước kia, dưới quyền của luật sư Nguyễn Hữu Thọ, một thành viên của giới tư sản Nam Kỳ, người mà trong các sổ sách lãnh sự ở Sài Gòn vẫn còn được ghi nhận là công dân Pháp.

(Còn tiếp)

Phan Ba trích dịch từ “Cái chết trên ruộng lúa – Ba mươi năm chiến tranh Đông Dương

Đọc các bài khác tại trang Cái chết trên ruộng lúa

 Đọc những bài báo về Chiến tranh Việt Nam ở trang Chiến tranh Việt Nam

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s