Victor Charlie không muốn lộ diện

Thung lũng Kim Sơn, mùa thu 1966

Tướng Westmoreland, tổng chỉ huy Hoa Kỳ ở Việt Nam, đã tìm thấy phương thức công hiệu để chống du kích quân, người ta nói như vậy vào thời đó trong các ban tham mưu ở Sài Gòn, và giới báo chí Phương Tây hòa vào dàn đồng ca này.

Công thức mới của chiến thắng có tên là “Search and Destroy – Tìm và Diệt.” Không còn ai muốn biết gì về chiến lược cho tới nay nữa, cái mà mới đây đã được giới thiệu dưới cái tên “Clear and Hold – Quét và Giữ”. Chiến thắng dường như nằm trong tầm tay, từ khi Sư đoàn Kỵ binh số 1, được gọi là First Cav, với một đoàn trực thăng tỏa ra ở giữa Trung Kỳ đi tìm những chỗ ẩn nấp của Việt Cộng. Du kích quân bị phát hiện trong thung lũng Kim Sơn. Khi chúng tôi bay trực thăng đến được nơi mà đại đội First Cav mới đáp xuống trước đó thì những người lính Mỹ đã đi qua đám cỏ voi cao được vài ki-lô-mét. Chúng tôi đi hàng một và lúc nào cũng đặt chân vào dấu của người đi trước. Qua đó, rủi ro dẫm phải mìn nhỏ đi. Đặc biệt đáng sợ là những cái bẫy hố hiểm độc có tre được vác nhọn và tẩm thuốc độc ở dưới đó. Dưới một bụi tre rậm, lính kỵ binh phát hiện ra nhiều cái vại to bằng đất sét chứa đầy gạo. Những cái vại đó bị đập vỡ. Kiến sẽ lo liệu nốt phần còn lại. Đất mới vừa được đổ lên ở rìa của một xóm nhỏ tí. Lính Mỹ đào xuống và phải bịt mũi lại. Họ đã phát hiện ra một mồ chôn tập thể của khoảng mười hai cái xác chết đã thối rữa. Tôi chú ý thấy những người lính của First Cav thường hay tạm nghỉ nhiều cho tới đâu, và họ bảo vệ vị trí của họ không cẩn thận cho tới đâu. Rõ ràng trực thăng là một phương tiện vận chuyển tiện nghi cho tới mức người ta đã quên cách hành quân. Ngoài ra thì tuy là “tìm” rất nhiều, nhưng không “diệt” được gì cả, nếu như không kể tới vài ngôi nhà tre bị đốt cháy. “Xin đừng quay phim”, đại úy Lewis từ Alabama nói. “Chính thức thì chúng tôi không được phép đốt cháy những căn nhà này.” Viên đại úy là một người da đen có diện mạo đẹp và dễ gây thiện cảm. Ông chỉ huy một đại đội hầu như chỉ toàn người da trắng, và uy quyền của ông là không tranh cãi. Trong lúc nghỉ trưa, ông kể cho tôi nghe câu chuyện của ông. Vào ngày ông khởi hành sang Việt Nam, khi ông từ giã vợ ông từ một cái buồng gọi điện thoại công cộng ở Montgomery, ông bị một tên phân biệt chủng tộc quá khích người da trắng bắn ở sau lưng. Quân đội đã tỏ tình đoàn kết với ông, và ông đã được ưu tiên thăng chức chỉ huy đại đội.

Lính Mỹ đang chờ trực thăng hạ cánh trong Chiến dịch Pershing ở Nam Việt Nam năm 1967.
Lính Mỹ đang chờ trực thăng hạ cánh trong Chiến dịch Pershing ở Nam Việt Nam năm 1967.

Vào buổi chiều, chúng tôi lên tới một đỉnh núi được xác định là nơi đóng quân của bộ chỉ huy một tiểu đoàn VC không chính quy. VC hay Victor Charlie là tiếng gọi tắt được người Mỹ hay dùng cho “Việt Cộng”. Súng cối được bố trí, và người ta bắn bừa vào rừng rậm. Suốt cả ngày, chúng tôi không nhìn thấy một VC duy nhất. Một giờ sau, khi nối được liên lạc vô tuyến với bộ tham mưu trung đoàn, đại úy Lewis báo cáo giết chết được mười hai địch quân. Khi tôi hỏi ông, ông lấy đâu ra con số này, thì ông nhún vai trả lời, rằng đó là một tính toán xác suất sau lần bắn súng cối. Ngoài ra thì việc gian lận con số tổn thất của đối phương là một việc làm rất phổ biến. Trong mối lợi ích cho uy tín cá nhân và con đường tiến lên, bất cứ viên chỉ huy trung đoàn nào đều cũng phải nộp lên bộ tổng chỉ huy những con số càng cao càng tốt; vì Body-Count, việc tổng cộng lại những xác chết của địch thủ, là một trong những việc làm chính của các bộ tham mưu ở Sài Gòn. Thông tin này được nhập vào máy tính, những cái có nhiệm vụ phán xét về lực chiến đấu còn lại của Victor Charlie. “Chỉ huy của tôi muốn tôi cùng chơi trò chơi đó”, đại úy Lewis nói và bật cười thật to.

Trong diễn tiến của năm 1966, những ngôi làng đánh cá và vịnh cát đáng yêu của Trung Kỳ – Nha Trang, Cam Ranh, Qui Nhơn hay bất cứ chúng được gọi như thế nào – đã biến thành những nhà máy khổng lồ của chiến tranh, thành những khu nhà ở đơn điệu và những sa mạc nhựa đường. Từ sớm cho tới tối, máy bay chiến đấu và vận tải đủ mọi loại ầm ỉ trên phi trường Đà Nẵng. US Air Force bắt đầu ném bom những kho nhiên liệu trong phạm vi gần Hà Nội. Hoạt động cất và hạ cánh không ngưng nghỉ đó diễn ra cứ như là ở băng chuyền với sự toàn hảo về kỹ thuật và tổ chức. Ở đây, người Mỹ ở trong thế mạnh của họ. Nhưng cách cảng quân sự và cách Air Base Đà Nẵng chỉ một vài ki-lô-mét có một dãy đất liền nhiều đồi núi trọc đâm ra Biển Đông, và với tất cả các phương tiện kỳ diệu của họ, lính Mỹ vẫn không giành được sự kiểm soát hoàn toàn những ngọn đồi đó. Không phải là điều ngạc nhiên, khi Việt Cộng thường hay thành công trong việc tấn công căn cứ hùng mạnh nhất thế giới này bằng hỏa tiển.

Kể từ khi nước Mỹ can thiệp mạnh, thành phố Sài Gòn đã thay đổi theo một cách không làm cho người ta vui mừng. Các con lộ và đường hẻm quanh đường Tự Do đầy những bộ quân phục màu xanh của Mỹ. Nhưng màu xanh của cây thì lại héo úa khô cằn dưới một đám mây xăng hôi ghê gớm. Có lỗi ở đây không chỉ là những cái ống xả khí ồn ào của các đoàn xe tải quân đội vô tận, mà trước hết là con số đông không thể mô tả được của những chiếc xe gắn máy, được gọi ngắn gọn là “Honda”, làm tắc nghẽn tất cả các con đường giao thông. Đi theo sự hiện diện đè bẹp của Hoa Kỳ, Sài Gòn đã lâm vào trong một cơn say tiêu thụ nhân tạo hối hả, và biểu tượng của phong cách sống mới này là chiếc Honda. Đồng thời, thủ đô của Nam Việt Nam cũng đã trở thành một nhà chứa khổng lồ. Quán rượu tai tiếng với những cô phục vụ mang tạp dề ngắn mọc lên như nấm. Cả sự bán dâm cũng mang kiểu cách công nghiệp. Dịch vụ chào mời có đủ loại, từ những căn phòng hạng sang có máy điều hòa nhiệt độ với âm nhạc stereo và tường bằng kính cho tới những hang động tội lỗi hôi hám thuộc loại thấp nhất, nơi những cái giường dục vọng chỉ được ngăn cách bởi những tấm vải dơ dáy. Lính Mỹ đen có khu đèn đỏ riêng của họ ở bên kia sông. Đứng trước cảnh tượng của thành phố tội lỗi này, cái mà con cháu của những người hành hương ngoan đạo dựng lên ở Đông Dương, người Việt không cần phải là cộng sản để trở thành người chống Mỹ.

Vào sáng sớm của ngày Quốc Khánh, hai hỏa tiển đã rơi xuống cạnh nhà thờ. Chúng được bắn đi từ vùng đầm lầy Rừng Sát. Mặc dù vậy, cuộc duyệt binh lớn trước Dinh Độc Lập vẫn được tiến hành đúng theo giờ đã được dự định trước. Sài Gòn đã học cách sống chung với những vụ ám sát. “Nếu người Việt cũng chiến đấu tốt như họ diễu hành thì họ đã thắng cuộc chiến này lâu rồi”, các tùy viên quân sự thì thầm trên khán đài danh dự. Trong những bộ quân phục chiến đấu được cắt may rất thanh lịch, với những chiếc khăn quàng cổ nhiều màu và giày ủng được đánh bóng, các đơn vị của ARVN, Army of the Republic of Vietnam, diễu hành ngang qua người đứng đầu chính phủ mới, Tướng Kỳ, và đại sứ Mỹ Cabot Lodge. Đó là một buổi trình diễn thời trang chiến đấu. Các đội hình phụ nữ trong những chiếc quần bó sát trông rất gợi cảm. Montagnard từ trên cao nguyên lắc lư tiến tới trên những con voi của họ. Người nhái trong những bộ quần áo cao su lăn tới trên những chiếc xuồng bơi của họ. Vào cái ngày này, người ta muốn phô diễn rằng người Nam Việt Nam không đứng đó một mình. Người Mỹ tham gia ở cấp trung đoàn với những cái nón óng ánh bạc. Tiếp theo sau đó là người Nam Hàn thuộc Sư đoàn Mãnh Hổ với những gương mặt kabuki đáng sợ.

Người Úc xuất hiện theo âm điệu của “Waltzing Mathilda”. Thậm chí một vài người lính Thái, Philippines và New Zealand cũng có mặt. Sếp an ninh, Đại tá Loan, một người Bắc gầy gò với cái cằm hớt và mũi quặp, đi lại không biết mệt với chiếc máy bộ đàm của ông. Cảnh sát của Loan cũng đáng sợ như những người Bình Xuyên tiền nhiệm.

Tôi mới trở về từ một chuyến đi xuyên Đông Dương vào ngày hôm trước đó. Đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn rất không an ninh, pourri, như người Pháp ngày xưa nói. Mục rữa trước hết là giới lãnh đạo quân đội, đứng đầu là ông tướng Quang tròn trịa với giọng nói the thé đó, người nhận hối lộ không ai bằng. Dưới sự hiện diện của tôi, giữa Quang và một viên đại tá Mỹ cao gần hai mét được cử tới làm cố vấn sư đoàn đã xảy ra một trận cãi cọ dữ dội. Ứng phó với những người lùn đầy mưu mẹo hẳn là không phải là việc dễ dàng cho con người khổng lồ đơn giản đó. Ở Tây Ninh, dưới chân núi Bà Đen, lực lượng Green Beret cùng với một vài người lính đánh thuê bản địa, thuộc thiểu số Campuchia “Khmer Krom”, xây một đồn trại hình ngôi sao. Việt Cộng hoạt động đặc biệt tích cực trong vùng biên giới với Campuchia và có một loạt căn cứ tiếp tế không thể bị tấn công ở trong nước láng giềng. Đối với Tướng Westmoreland, các Sanctuary này là một thách thức không thể chịu đựng được. Lực lượng Green Beret ở Tây Ninh phải thừa nhận rằng tuy đã lập một trạm công sự quan sát và vô tuyến Mỹ ở trên ngọn “Bà Đen”, nhưng sườn của ngọn núi này vẫn còn đầy Việt Cộng. Sức chiến đấu của Cao Đài đã bị phá vỡ dưới những cú đánh của Ngô Đình Diệm, và thậm chí một phần của giáo phái này còn chạy sang với “Mặt trận Giải phóng” nữa. Chỉ những người Phật giáo chiến đấu của Hòa Hảo là còn canh gác ở rìa của cánh đồng sậy, để giữ không cho các chính ủy đỏ tới gần những ngôi làng của họ. Nhưng họ vẫn còn chưa quên được việc nhà tiên tri rối ren và khát máu của họ, Ba Cụt, thời đó với sự trợ giúp của điệp viên Mỹ đã bị quân lính Diệm bắt giữ và chém đầu công khai. Chỉ ở đó, nơi những người tỵ nạn Công giáo từ Bắc Kỳ cư ngụ trong các ngôi làng xinh đẹp, thì mới có an ninh, trật tự và phép tắc. Quanh các chiếc tháp nhà thờ màu vàng trắng và những bức tượng Đức Mẹ màu xanh của họ, các linh mục dạn dày kinh nghiệm đấu tranh từ miền Bắc đã thiết lập một khuôn khổ nghiêm ngặt và phẩm hạnh. Tôi quan sát một giáo sĩ đang dạy cho các con chiên của ông ném lựu đạn và đánh cận chiến bằng lưỡi lê ở phía sau Hang Thánh. Chiếc áo thầy tu màu đen hoàn toàn không làm cho ông vướng víu trong lúc đó.

Phan Ba trích dịch từ “Cái chết trên ruộng lúa – Ba mươi năm chiến tranh Đông Dương

Đọc các bài khác tại trang Cái chết trên ruộng lúa

 Đọc những bài báo về Chiến tranh Việt Nam ở trang Chiến tranh Việt Nam

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s