Walt Whitman Rostow: Vũ khí hạt nhân chưa từng bao giờ được đưa ra tranh luận

Năm 1961, Walt Whitman Rostow trở thành thành viên của Hội đồng An ninh Quốc gia và là giám đốc kế hoạch của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Năm 1966 ông chuyển sang bộ tham mưu của tổng thống Johnson làm cố vấn an ninh quốc gia. Nhà giáo sư kinh tế học này là một trong những nhân vật có nhiều ảnh hưởng nhất trong cuộc Chiến tranh Việt Nam. Ông muốn ngăn chận chủ nghĩa cộng sản ở khắp nơi trên thế giới bằng cách can thiệp quân sự và giúp đỡ về kinh tế, và gọi Đông Nam Á là “cuộc đối đầu lớn cuối cùng”. Rostow là người đầu tiên ủng hộ ném bom Bắc Việt Nam và được xem là người thân cận của Johnson cho tới cuối cùng. Năm 1969, ông từ chức và kể từ đó là giáo sư ở University of Texas.

Rostow và Johnson ở cạnh một mô hình của Khe Sanh
Rostow và Johnson ở cạnh một mô hình của Khe Sanh

Tôi đã là cố vấn trong chính phủ Eisenhower và tiếp theo sau đó đã làm việc trong Nhà Trắng từ ngày đầu tiên của chính phủ Kennedy cho tới ngày cuối cùng của chính phủ Johnson. Vào đầu những năm sáu mươi, Kennedy gởi tôi sang Nam Việt Nam, vì ông rất quan tâm tới tình hình trong đất nước này. Tôi có nhiệm vụ thăm dò tình hình qua trao đổi tại chỗ. Trong đó, tôi liên hệ với những người ủng hộ cũng như với những người chống lại nguyên tổng thống Ngô Đình Diệm. Tôi còn nói chuyện với năm hay sáu người cộng sản nữa, để có được một ấn tượng đầy đủ về tình hình, đặc biệt là về việc người dân ở miền Nam có muốn sự độc lập của họ hay không. Tôi đi tới kết luận – và cũng cho Kennedy biết – rằng dân tộc Việt Nam rất manh mún, nhưng nói chung là không nên để cho Hà Nội nắm quyền: chỉ khoảng 17 phần trăm người Nam Việt là ủng hộ người cộng sản.

Tình hình trong nước thời đó rất không ổn định. Cả quan hệ của chúng tôi với Diệm và đặc biệt là với người em Ngô Đình Nhu của ông đều ngày một căng thẳng hơn. Đó là một thời kỳ rất khó khăn. Rồi năm 1963/64 có cuộc khủng hoảng Phật giáo, sau đó là các cuộc khủng hoảng chính trị khác. Thêm vào đó, năm 1964 người Bắc Việt quyết định gởi quân đội chính quy vào Nam. Nhưng chúng tôi đã có mặt ở đó với những lực lượng quân đội lớn ngay từ 1965 và có thể ghi nhận nhiều thành công về quân sự trong hai năm tiếp theo sau đó.

Tổng thống Ngô Đình Diệm (thứ hai từ trái sang) và gia đình ở Sài Gòn năm 1963.
Tổng thống Ngô Đình Diệm (thứ hai từ trái sang) và gia đình ở Sài Gòn năm 1963.

Chúng tôi đã biết trước đợt tấn công Tết Mậu Thân 1968 ngay từ giữa tháng Mười một/đầu tháng Mười hai năm 1967. Chiến dịch này đã trở thành một thất bại đáng sợ về quân sự và chính trị cho người cộng sản và là một thành công lớn cho quân đội Mỹ và Nam Việt.

Tôi cũng không tán thành cách thức tiến hành chiến tranh ở Việt Nam. Theo tôi, trong lịch sử chưa từng bao giờ có một cuộc chiến chống du kích thành công khi có biên giới mở. Ở đây còn có tới hai, biên giới với Lào và biên giới với Campuchia. Trên con đường mòn Hồ Chí Minh xuyên biên giới, người Bắc Việt đi vào Nam và cũng đi ra từ đó. Thời đó, tôi đã kêu gọi ngăn chận con đường mòn này bằng bộ binh Mỹ, thế nhưng tổng thống Johnson không muốn mở rộng chiến sự ra khỏi Việt Nam. Tôi nghĩ – nhưng đây hoàn toàn chỉ là ý kiến cá nhân của tôi thôi – rằng ông cũng như Ngoại trưởng Dean Rusk của ông vẫn còn chịu ấn tượng quá mạnh về lần người Trung Quốc bước vào cuộc Chiến tranh Triều Tiên.

Không vào thời điểm nào, cả dưới thời Kennedy lẫn dưới thời Johnson, mà có cân nhắc sử dụng vũ khí hạt nhân ở Việt Nam cả. Cả hai tổng thống đều cương quyết bảo vệ vị trí của Phương Tây, nhưng không phải với cái giá của một cuộc chiến tranh hạt nhân, cái có những hậu quả thật đáng sợ cho toàn thể nhân loại.

Phan Ba trích dịch từ “Apokalypse Vietnam”

Đọc những bài phỏng vấn khác ở trang Chiến tranh Đông Dương

Advertisements

3 thoughts on “Walt Whitman Rostow: Vũ khí hạt nhân chưa từng bao giờ được đưa ra tranh luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s