Võ Nguyên Giáp: Truyền thống đấu tranh một ngàn năm

Apokalypse VietnamLời người dịch: Tháng Tư năm 2000, kỷ niệm 25 năm ngày chiến tranh chấm dứt ở Việt Nam, Đài Phát thanh và Truyền hình Trung Đức (MDR) đã phát sóng một bộ phim tài liệu truyền hình về cuộc chiến tranh ba mươi năm ở Đông Dương gồm năm tập, dài tổng cộng gần bốn tiếng dưới tựa đề “Apokalyse Vietnam”, trong đó cũng có phỏng vấn rất nhiều nhân chứng của tất cả các bên. Quyển sách cùng tên “Apokalyse Vietnam” đã ghi lại tất cả những cuộc trao đổi này. Các bài dịch dưới đây đều được trích dịch từ quyển sách nói trên. Dịch giả tuân thủ theo cách phân chia cũng như tựa đề của mục lục.

Võ Nguyên Giáp

Tướng Võ Nguyên Giáp là tổng tư lệnh của quân đội Việt Minh trong Chiến tranh chống Pháp. Từ 1946 cho tới 1980 ông là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH). Ông được cho là nhà chiến lược của cuộc đấu tranh giải phóng của người Bắc Việt, ngay cả khi ông chống lại việc nước VNDCCH tham chiến ở Nam Việt Nam cả một thời gian dài.

Nếu như muốn nói về lịch sử chiến tranh ở Việt Nam thì người ta không được phép giới hạn ở thời kỳ của người Mỹ, mà phải liên kết với cuộc đấu tranh chống người Pháp, vâng, cuối cùng thì phải xem xét đến cuộc đấu tranh giành độc lập tròn một ngàn năm của Việt Nam.

Sau khi đất nước chúng tôi thoát được sự thống trị một ngàn năm của Trung Quốc mà không bị đồng hóa, chúng tôi là một nhà nước độc lập kể từ thế kỷ thứ 10. Từ thời đó, chúng tôi luôn phải chống cự lại với những kẻ xâm lược từ phương Bắc, những kẻ hùng mạnh hơn chúng tôi rất nhiều. Nhưng mặc dù vậy, chúng tôi đã đánh bại tất cả bọn họ, những binh đoàn từ Mông Cổ cũng như những đạo quân Minh và quân Mãn Thanh – chúng tôi đã đương đầu thắng lợi trước bất kỳ cuộc tấn công nào.

Chậm nhất là với thành công ở Điện Biên Phủ năm 1954 thì tướng Giáp, tổng tư lệnh quân đội Việt Nam, đã trở thành một huyền thoại
Chậm nhất là với thành công ở Điện Biên Phủ năm 1954 thì tướng Giáp, tổng tư lệnh quân đội Việt Nam, đã trở thành một huyền thoại

Rồi những người xâm lược Phương Tây đến trong thế kỷ 19, người Pháp. Đó là một xung đột giữa một nhà nước phong kiến và một thế lực công nghiệp hiện đại đã lợi dụng ưu thế về vật chất và kỹ thuật một cách bất chấp để mở rộng chế độ thực dân. Đối với cuộc kháng chiến không bao giờ gián đoạn của dân tộc Việt Nam, năm 1930 đã trở thành một bước ngoặc quyết định, khi Hồ Chí Minh thành lập Đảng Cộng sản ở nơi lưu vong. Mười năm sau đó, chúng tôi nhìn lần chiến bại của nước Pháp trước quân đội Đức ở châu Âu như là một cơ hội thực sự cho nền độc lập của chúng tôi. Năm 1941, Hồ Chí Minh trở về Việt Nam và lãnh đạo hội nghị lần thứ 8 của Trung ương Đảng, quyết định đường lối giải phóng đất nước thông qua khởi nghĩa vũ trang.

Vào thời gian đó, tôi cộng tác ngay bên cạnh Hồ Chí Minh. Chúng tôi thành lập mặt trận quốc gia của Việt Minh, được tất cả các tầng lớp nhân dân ủng hộ. Đã có lo ngại, vì chúng tôi hoàn toàn không có vũ khí. Thế là Hồ Chí Minh đã đưa ra một câu nói trở thành động lực cho hoạt động của chúng tôi: “Đừng lo – trước là người, sau đến vũ khí; đầu tiên là phải tranh thủ người dân, rồi thì sẽ có vũ khí!”

Thế rồi chúng tôi khởi hành, để chiêu mộ người cho Việt Minh. Tôi tổ chức mọi việc trong khu vực phía Bắc Việt Nam và tại các dân tộc thiểu số. Để làm việc đó, tôi phải học tiếng của họ; ba, bốn thứ tiếng. Tôi thành lập các nhóm chiến đấu, tổ chức nhóm tự vệ và các lực lượng địa phương. Sau đó, Hồ Chí Minh giao cho tôi nhiệm vụ thành lập quân đội.

Quân đội của thế lực thuộc địa Pháp ở Việt Nam (khoảng 1950)
Quân đội của thế lực thuộc địa Pháp ở Việt Nam (khoảng 1950)

Tháng Tám năm 1946, chúng tôi chỉ cần một tuần để động viên người dân trên toàn nước bước vào chiến đấu. Chúng tôi tiếp nhận quyền lực và thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau đó là tổ chức bầu cử để hợp thức hóa chính phủ. Sau khi chúng tôi tuyên bố độc lập, người Pháp đã quay trở lại. Chúng tôi có nhiệm vụ xây dựng đất nước và đánh đuổi quân xâm lược. Lúc đó, Hồ Chí Minh đã chỉ ra ba kẻ thù mà chúng tôi phải chống lại: nạn đói, nạn mù chữ và quân xâm lược nước ngoài.

Trong giai đoạn đó, chúng tôi có quân đội của Tưởng Giới Thạch ở miền Bắc và người Anh ở miền Nam. Hồ Chí Minh muốn ký kết hòa bình với cả hai, để tập trung mọi lực lượng vào cuộc chiến chống người Pháp.

Tướng Philippe Leclerc chỉ huy đạo quân viễn chinh Pháp. Ngay từ lúc ban đầu, ông đã biết rằng ông sẽ không còn đối phó với một quân đội trẻ tuổi nữa, mà là với sự chống cự của cả một dân tộc. Vì vậy mà thật ra thì ông muốn một cái gì đó khác. Nhưng de Gaulle muốn có một tiếng trống thuộc địa vang dội, và vì vậy mà đã xảy ra chiến tranh.

Sau Cách mạng tháng Tám, lãnh đạo của chúng tôi đã chuẩn bị ở Hà Nội. Cả một nhóm người Mỹ, đã nhảy dù xuống chỗ chúng tôi ở trong vùng giải phóng, cũng có mặt vào lúc đó, chứng minh cho chính sách vẫn còn là tiến bộ của Hoa Kỳ vào thời điểm đó. Bây giờ thì thủ đô bị người Pháp tấn công. Chúng tôi bảo vệ Hà Nội 60 ngày, sau đó kẻ địch bắt đầu tiến hành một chiến dịch tấn công lớn trên khắp nước. Cho tới năm 1950, năm năm trời, chúng tôi chiến đấu hoàn toàn chỉ dựa vào sức mình và chứng tỏ cho những kẻ xâm lược  biết rằng họ không thể chiến thắng cuộc chiến này bằng những phương tiện quân sự. Họ chỉ có hai khả năng: hoặc là đàm phán với chúng tôi hoặc là dựa vào sự giúp đỡ của người Mỹ. Đó là lý do tại sao người Mỹ bị lôi kéo vào trong xung đột này.

Trong thời gian tiếp theo sau đó, chiến tranh nhân dân đã phát triển một lực mạnh không thể tưởng tượng được. Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi một ngôi làng là một pháo đài, mỗi một con đường là một mặt trận. Già và trẻ, phụ nữ cũng như nam giới – cả một dân tộc đứng trong cuộc chiến đấu vì tự do và độc lập. Người Pháp đến với một đạo quân viễn chinh chuyên nghiệp, với những sư đoàn được trang bị tốt nhất, với những viên chỉ huy nổi tiếng đã thu thập được nhiều kinh nghiệm chiến đấu trong Đệ nhị Thế chiến. Và tuy vậy họ vẫn bị đánh bại.

Vận chuyển vật liệu chiến tranh qua địa hình khó đi lại
Vận chuyển vật liệu chiến tranh qua địa hình khó đi lại

Viên tổng tư lệnh Pháp ở Đông Dương, tướng Henri Navarre, phát triển một kế hoạch chiến lược để ép buộc chúng tôi tiến tới một trận đánh quyết định ở đồng bằng sông Hồng. Ông tập trung các lực lượng quân sự của ông ở đó. Đồng thời, ông lại muốn chiếm đóng nhiều hơn ở toàn miền Nam Việt Nam và miền Trung. Ngày càng có nhiều lính từ Pháp đến, quân đội bù nhìn Sài Gòn được tăng lên gấp đôi.

Hồ Chí Minh triệu tập Bộ Chính trị, và rồi chúng tôi suy nghĩ: Nếu Navarre muốn tập trung lực lượng của ông lại thì chúng tôi phải bắt buộc ông phân tán chúng ra. Trong chiến tranh bao giờ cũng có những vị trí quan trọng chiến lược được kẻ địch đóng quân tương đối yếu – và người ta phải đâm vào đó, như vào trái tim của con người. Và thế là chúng tôi gửi quân đội của chúng tôi tới miền Tây Bắc, lên cao nguyên và tới những hướng khác.

Khi Navarre nhận ra sự dịch chuyển sang hướng Tây Bắc của chúng tôi, ông cũng phải cử những binh đoàn của ông tới đó. Họ đóng quân ở Điện Biên Phủ. Điểm này, theo các kế hoạch của người Pháp và người Mỹ, sẽ trở thành “cỗ máy xay thịt” cho Việt Minh. Nhiều thành viên của chính phủ Pháp đã đích thân đến tận nơi, cả Nixon và viên tổng chỉ huy của quân đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, và tất cả đều tin chắc rằng pháo đài này là không thể bị đánh chiếm được, và tin vào chiến thắng của người Pháp.

Cuối cùng thì chúng tôi đã chiến thắng, đạt được điều mà thế giới cho rằng không thể. Chúng tôi chiến thắng vì chúng tôi đã đứng ở phía của chân lý, vì người dân chúng tôi đã tâm niệm câu nói của Hồ Chí Minh: “Không có gì quý hơn độc lập tự do” và cuối cùng thì chúng tôi cũng chiến thắng là nhờ vào học thuyết quân sự độc nhất vô nhị về chiến tranh nhân dân của chúng tôi. Ở Điện Biên Phủ, chúng tôi đã đánh bại người Pháp, nhưng lần đầu tiên là cả người Mỹ nữa; vì vào thời điểm đó, họ đã chi trả cho tới 80 phần trăm ngân sách chiến tranh của Pháp.

Vào buổi chiều của ngày 7 tháng Năm năm 1954, người Pháp đầu hàng. Tôi đánh điện báo tin thành công của chúng tôi về cho Hồ Chí Minh. Câu trả lời của ông chúc mừng tôi, nhưng cũng nhắc nhở: “Chiến thắng thật to lớn, nhưng đó chỉ là bước đầu.”

Đọc những bài phỏng vấn khác ở trang Chiến tranh Đông Dương

Advertisements

6 thoughts on “Võ Nguyên Giáp: Truyền thống đấu tranh một ngàn năm

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s