Tranh cử ở Myanmar: “Sợ hãi tan biến vì bà ấy đến” (hết)

Ruth Fend tường thuật từ Yangon và Mandalay

Phan Ba dịch

Cả bộ máy nhà nước cũng căm ghét chính phủ quân đội

Trong tháng 10, chính phủ bất ngờ đá vào cẳng chân của láng giềng Trung Quốc hùng mạnh: chẳng hề cảnh báo trước, họ ngừng xây đập nước Myitsone khổng lồ, vì lo ngại cho môi trường. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc đã tham gia công trình xây dựng này, điện dự định phần lớn sẽ được tải về Trung Quốc. Đồng minh to lớn bực tức – và vì vậy mà sự tiếp cận với Phương Tây đã tăng thêm tầm quan trọng đối với Myanmar. “Qua đó, những người ôn hòa trong chính phủ đã đạt được một ưu thế”, Tim Oo nói. Và những người ôn hòa muốn có sự biến đổi. Rồi thì họ sẽ không còn là những người bị ruồng bỏ của thế giới này nữa.

Panda Vam Sa
Nhà sư Panda Vam Sa vừa mới được trả tự do trước đây vài tháng - năm 2007 ông thuộc trong số những nhà hoạt động trong cuộc nổi dậy của các sư chống chính phủ quân đội. Ảnh: Ruth Fend

Ngay đến bộ máy nhà nước cũng căm ghét chính phủ quân đội, một quan sát viên Mynamar lâu năm nói. Thêm vào đó, đứng đối diện với đạo quân 450.000 người này là một thể chế dân sự cũng có từng ấy người nhưng lại có nhiều uy quyền hơn nhiều: cộng đồng các nhà sư. “Lãnh đạo chính trị bao giờ cũng đã lo sợ các nhà sư rồi”, Panda Vam Sa nói. “Ngay cả khi không có quyền đi bầu, chúng tôi cũng đã mạnh hơn những người khác. Vì người dân làm những gì mà chúng tôi bảo họ.”Người đứng đầu tu viện 55 tuổi này là một trong hàng trăm tù nhân chính trị bất thình lình được trả tự do trong tháng 1. Trước đây năm năm, vào một buổi tối lúc chín giờ rưỡi, mười xe tải chở đầy lính bao xung quanh năm tu viện nằm liền kề nhau và đẩy 125 cư dân của chúng ra ngoài trời. Họ mang theo hơi cay và ảnh của bảy nhà sư tích cực hoạt động. Họ tìm những người đấy, trong số đó là Panda Vam Sa.

Nhiều người vẫn còn không tin vào sự biến đổi còn mong manh

Năm năm sau đấy, khi ông trở về tu viện khiêm tốn của mình ở phía sau một nhà ga tồi tàn, các cánh cửa của nó đều đóng kín. Bây giờ thì ông đã tu sửa nó lại, mặc dù từ sau những cuộc phản đối, người ta chỉ cho phép năm nhà sư sống chung với nhau trong các tu viện ở Yangon. Ông đã dán ảnh  Aung Suu Kyi lên các bức tường của phòng khách.

Trong quá khứ, chính phủ đã nhiều lần hứa hẹn dân chủ và rồi tuy vậy vẫn gian lận trong các cuộc bầu cử. Nhưng lần này thì cả Panda Vam Sa cũng lạc quan. “Các nhóm lưu vong rất tích cực, sự quan tâm của quốc tế cao”, nhà sư nói. Nhưng ông luôn luôn cảnh báo nhà ngoại giao và nhà báo hãy cẩn thận: họ đừng hủy bỏ tất cả cấm vận cùng một lúc. Ít nhất là họ cần phải chờ kết quả của cuộc bầu cử vào ngày 1 tháng 4. Một chiến thắng lớn cho đảng NLD tuy cũng không thể thay đổi cấu trúc quyền lực, chỉ 48 của tròn 600 ghế là được bầu mới. Thế nhưng lần bỏ phiếu này được xem như là một thử nghiệm quan trọng  mang tính biểu tượng.

Nhiều người vẫn còn không tin vào sự biến đổi mong manh này. Đặc biệt là các dân tộc thiểu số có nhiều trong đất nước này. Từ khi độc lập, giới quân đội đã chiến đấu chống nhiều nhóm thiểu số có trang bị vũ khí. 135 nhóm dân tộc sống trong Myanmar. Một vài nhóm trong số đó có quân đội riêng, cho tới 25.000 người. Họ yêu cầu nhiều quyền tự trị hơn nữa – và không còn muốn vẫn trắng tay khi chính phủ bán đổ bán tháo gỗ quý, khí đốt và đá quý từ những vùng đất của họ.

Một người bán hình ảnh của Suu Kyi  trên đường phố
Một người bán hình ảnh của Suu Kyi trên đường phố. Ảnh: Ruth Fend

“Con đường trước mặt chúng tôi còn dài và khó khăn”

Trong những tháng vừa qua, chính phủ mới đã thương lượng ngưng chiến thành công với các nhóm thiểu số. “Dân chủ chỉ là bước đầu tiên cho hòa bình”, Aye Tha Aung nói.  Người đàn ông có giọng nói khàn khàn đấy vừa mới thành lập đảng “Arakan League for Democracy” trước đây vài ngày – quá muộn để có thể tham dự cuộc bầu cử Quốc Hội trong tháng 4. Nhưng ông ấy cũng chẳng muốn điều đó: “Chúng tôi chưa thật sự tin tưởng chính phủ.” Những người lãnh đạo nó thường đấu đá lẫn nhau hay bị mua chuộc. “Tức là chúng tôi phải chuẩn bị khác đi.” Ở bên ngoài của Quốc Hội, nơi mà theo Hiến Pháp 25% ghế vẫn còn được dành cho giới quân đội.

Họ chuẩn bị như thế nào và cho những gì, người đàn ông độ 55 tuổi này không hé lộ. Nhưng Aung San Suu Kyi cũng sẽ đồng ý với chiến lược của họ. Không có người phụ nữ mang sức thu hút đấy như là một nhân vật nhận dạng, dường như là thế, thì khó mà giữ đất nước này lại với nhau được. Bà ấy cũng biết điều đó. Bà đã nhắc đến từ thống nhất nhiều lần trong Mandalay. “Con đường ở phía trước chúng ta còn dài và khó khăn”, bà cảnh báo những người ủng hộ. “Khó đến được với dân chủ và khó giữ được dân chủ. Tất cả chúng ta phải nỗ lực hành động.”

Một người ủng hộ Aung San Suu Kyi ở Mandalay
Một người ủng hộ Aung San Suu Kyi ở Mandalay. Ảnh: Ruth Fend

Người nhận Giải Nobel Hòa bình cũng đòi hỏi bản thân mình rất nhiều với chuyến đi khắp nơi để vận động bầu cử này – thỉnh thoảng còn nhiều hơn là cơ thể của bà ấy cho phép. Chỉ sau năm phút diễn thuyết, bà ấy đã phải rời micrô vài phút. Sau đấy, bác sỹ của bà sẽ nói với báo chí rằng Suu Kyi đã nôn mửa nhiều lần sau khán đài. Lần xuất hiện được nôn nóng chờ đợi cả một thời gian dài chỉ diễn ra trong hơn mười lăm phút.

Nhưng người ta không nhận thấy người Mandalay thất vọng hay lo lắng. Hạnh phúc bấm vang còi xe và vẫy cờ, họ lao trên những chiếc xe gắn máy của họ trở về trung tâm thành phố, trên những gương mặt là một nụ cười hạnh phúc. Như thế đất nước của họ vừa đoạt Giải Vô địch Bóng đá Thế giới.

Ruth Fend

Phan Ba dịch từ Spiegel Online

(http://www.spiegel.de/politik/ausland/0,1518,822570,00.html)

Advertisements

6 thoughts on “Tranh cử ở Myanmar: “Sợ hãi tan biến vì bà ấy đến” (hết)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s