Người khách cuối cùng

Cuối cùng thì màu sắc của phương nam cũng đã ở lại phía sau. Màu đỏ ấm áp của những thành phố sa thạch, những mặt tiền được quét vôi bằng màu mặt trời của chúng. Sông Saar uốn cong vào trong đồi núi, những đồi núi trở thành đồi trồng nho lần cuối cùng, rồi chấm dứt. Diệp thạch là màu của đất nước ở phía bên kia của Porta Nigra[i].

Porta Nigra ở Trier, công trình xây dựng nguyên thủy của người La Mã
Porta Nigra ở Trier, công trình xây dựng nguyên thủy của người La Mã

Tiếp tục đọc

Advertisements

“Chỉ những kẻ ngốc mới đi ra nước ngoài” (hết)

Vào đầu tháng 10 năm 1966, tôi nhận được lá thư của một bác sĩ người Việt bảy mươi lăm tuổi đang sống ở Vũng Tàu. Ông viết cho tôi với một nét chữ đã hơi run run, rằng ông đã mang bệnh từ nhiều năm nay. Ông tường thuật về triệu chứng căn bệnh của chính ông một cách tường tận và chính xác, như người ta có thể chờ đợi từ một bác sĩ có lương tâm. Cả bức thư đều khách quan và thân thiện. Ông đã được một đồng nghiệp người Pháp khám bệnh và còn điều trị cho nữa. Ông mắc bệnh ung thư thanh quản. Liệu tôi có thể kể ra cho ông một phương pháp chữa trị mới hay không, chúng tôi có mang theo một loại thuốc chữa bệnh hiệu nghiệm hay không, hay chúng tôi có một bác sĩ chuyên môn trên tàu hay không.

Helgoland - tháng năm 1971 ở Đà Nẵng
Helgoland – tháng năm 1971 ở Đà Nẵng

Tiếp tục đọc

Rồng Mekong (34): Các lãnh tụ của Khmer Đỏ

Tại sao Khmer Đỏ cho di tản các thành phố, tại sao họ nhấn hàng triệu người xuống một bậc tồn tại mà ở đó họ buộc phải trở thành nạn nhân của đói ăn, bệnh tật và chết chóc?

Angka cho di tản thủ đô, những người lính giải thích như vậy – nếu như họ nói chung là muốn đưa ra một câu trả lời cho các câu hỏi –, vì có nguy cơ bị Mỹ ném bom. Người dân phải về nông thôn vài ngày. Angka không cho phép phản đối và thường thì không giải thích các mệnh lệnh.

Mối đe dọa từ Không quân Mỹ thuần túy chỉ là tưởng tượng. Chưa từng bao giờ có một kế hoạch như vậy. Phải có những lý do khác cho chuyến ra đi đầy đau khổ đó.

Phnom Penh 1975
Phnom Penh 1975

Tiếp tục đọc

“Chỉ những kẻ ngốc mới đi ra nước ngoài” (1)

Trong nhà khám bệnh và ở trước đó, chúng tôi đã làm quen với nhiều người: những người tìm sự thương hại, những người kiên nhẫn, những người tự tin – mà phần lớn không phải là những người nghèo nhất, cái nghèo làm cho niềm tự tin trở thành thứ xa xỉ –, những người quỵ lụy, những người cứng đầu, những người lịch sự và những người biết điều. Có người phụ nữ già nua nào đó ở trước cửa vào đã tạo cho người ta có ấn tượng rằng bà sẽ quỵ xuống ngay thôi. Khi bà được ưu tiên đưa vào trước thì bà đã đi thẳng người hơn tới một trong những buồng khám bệnh. Sau khi được khám bệnh và điều trị, bà hài lòng rời ngôi nhà với những bước chân khỏe mạnh. Nếu như nhìn bà khi bước vào và khi bước ra thì người ta có thể tin rằng ở giữa đó có cái giếng nước cải lão hoàn đồng. Một cảnh mà chúng tôi trải qua vào những ngày đầu tiên, rất đáng tiếc là thường hay lặp lại dưới hình thức tương tự. Vào buổi trưa, khi còn khoảng một trăm bệnh nhân đang chờ trước nhà khám bệnh, một trong những cái cửa sổ chỉ khép hờ được mở tung ra từ ở bên ngoài. Tôi tình cờ đứng ở gần đó. Một người đàn ông trạc tuổi trung niên, có ba đứa trẻ con mặc quần áo đẹp đi kèm, vẫy tay gọi tôi.

Tàu bệnh viện Helgoland ở Sài Gòn 1967
Tàu bệnh viện Helgoland ở Sài Gòn 1967

Tiếp tục đọc

Rồng Mekong (33): Lần di tản Phnom Penh

Trong lịch sử, hiếm khi mà phe chiến thắng của một cuộc nội chiến lại được người dân của bên thua chào mừng với nhiều hy vọng như vậy, như trong lúc Khmer Đỏ tiến vào thủ đô ngày 17 tháng Tư 1975.

Lon Nol, bị liệt nửa người vì tai biến mạch máu não, nhưng vẫn còn theo đuổi những giấc mơ về tầm vóc to lớn của Angkor, vào ngày 1 tháng Tư đã được chính nhân viên của ông, nhưng cũng được cả đại sứ các nước láng giềng không cộng sản Thái Lan, Maleysia và Singapore, thúc giục đi lưu vong. Với phần thưởng một triệu dollar, Hoa Kỳ đã tạo thuận tiện cho bước đi đã quá hạn này.

Tình hình quân sự của quân đội cộng hòa là tuyệt vọng. Từ đầu năm, Khmer Đỏ đã cắt đứt con đưởng tiếp viện từ Sài Gòn qua sông Mekong. Kể từ lúc đó, lương thực và đạn dược chỉ được chở với lượng giới hạn qua đường hàng không. Quân đội chiến đấu với những dự trữ cuối cùng của họ. Hai triệu rưỡi người dân thường trong thủ đô lâm vào tình trạng cực kỳ thiếu thốn. Phnom Penh trải qua nạn đói. Đã có thể nhìn thấy được kết cuộc của cuộc chiến.

Phnom Penh ngày 17 tháng 4 năm 1975
Phnom Penh ngày 17 tháng 4 năm 1975

Tiếp tục đọc

Người khổng lồ nhỏ bé màu trắng (hết)

Không hỏi người bệnh về niềm tin chính trị, tôn giáo hay xã hội là một điều tất nhiên đối với tôi trong mọi hoạt động chữa bệnh, do vậy mà lúc nào tôi cũng ngạc nhiên về câu hỏi chúng tôi cũng có chữa trị cho Việt Cộng hay không. Tất nhiên là không bao giờ chúng tôi hỏi một bệnh nhân rằng ông có phải là một người cộng sản hay không, cả vào lúc đầu tiên lẫn trong quá trình điều trị. Nhưng khách tham quan chính thức người Mỹ thỉnh thoảng lại có vẻ ngạc nhiên về nguyên tắc này. Thật sự thì đối với chúng tôi đó là điều không thể, phân biệt giữa bệnh nhân Việt Cộng và bệnh nhân không phải là Việt Cộng, nếu như chúng tôi có quan tâm đến điều đó. Tuy vậy, trong lúc ghi chép bệnh án và đặc biệt là tại câu hỏi vết thương đã hình thành ra sao, chúng tôi thỉnh thoảng vẫn gặp phải những manh mối cho phép người ta phỏng đoán rằng người bệnh là Việt Cộng. Chúng tôi không bao giờ ghi nhận điều đó khác hơn là một sự tò mò. Rất đáng mừng là chính phủ Việt Nam trong hiệp ước quốc gia về con tàu bệnh viện đã bảo đảm cho chúng tôi không bị lục soát mà không có sự đồng ý của chúng tôi và không bị tịch thu, vì thế nên không bao giờ chúng tôi có thể bị bắt buộc phải chịu đựng việc các bệnh nhân của chúng tôi bị truy nã về mặt chính trị trong thời gian họ ở trên tàu của chúng tôi. Và cũng không bao giờ người ta làm điều đó cả.

Người quen, những người đã sống hàng chục năm ở Việt Nam và rất quen thuộc với hoàn cảnh ở đây, ước đoán tỷ lệ người Việt là Việt Cộng hay ít nhất là thân Việt Cộng trong số các bệnh nhân của chúng tôi vào khoảng ba mươi phần trăm.

Chào mừng con tàu Helgoland cập bến Đà Nẵng
Chào mừng con tàu Helgoland cập bến Đà Nẵng

Tiếp tục đọc

Thư ngỏ của công dân Hoàng Minh Chính

Cộng hoà Xã hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Hà Nội, ngày 27.8.1993

Kính gửi:

Ông Chánh án Toà án nhân dân tối cao

Ông Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Cùng kính gửi: Quốc hội khoá IX, Ban chấp hành Trung ương Đảng công sản Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội luật gia Việt Nam, các cơ quan truyền thông, các bạn hữu… (để đề nghị giúp vào việc thực hiện đúng Hiến pháp và pháp luật nhà nước)

Thưa quí vị,

Công dân Hoàng Minh Chính, nguyên Tổng thư kí Đảng Dân chủ Việt Nam, nguyên Tổng thư kí Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện triết học, sĩ quan thương binh, nơi ở 26 Lý Thường Kiệt, Hà Nội, yêu cầu các cơ quan pháp luật nhà nước Việt Nam xem xét vụ án phi pháp mệnh danh là “ vụ xét lại chống Đảng” [vụ án XLCĐ, sau đổi tên gọi phổ biến là “vụ Hoàng Minh Chính” (vụ HMC) nhằm làm lu mờ tính chất chính trị vụ án].

Vụ án XLCĐ do ông Lê Đức Thọ, uỷ viên Bộ chính trị, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam đạo diễn và quyết án, lệnh bắt đúng ngày 27.7.1967 (kỉ niệm 20 năm Ngày thương binh liệt sĩ 27.7.1947). Sau đó có nhiều đợt bắt bớ tiếp theo.

Vụ án XLCĐ khởi nguyên từ đầu thập kỉ 1960, tồn tại suốt 30 năm cho tới nay chưa kết thúc. Mặc dù vụ án bị vùi sâu trong thầm lặng tuyệt đối suốt 30 năm qua, nó vẫn mang tính thời sự, làm nhức nhối lương tri nhiều người và được dư luận rộng rãi trong nước và quốc tế 1quan tâm.

Để làm sáng tỏ vụ án XLCĐ, tôi xin phép trình bày vắn tắt theo 5 mục.

Tiếp tục đọc