Cơn bão trên Thiên An Môn (hết)

Cay RadeMacher

Phan Ba dịch

NHỮNG TUẦN LỄ gây chấn động Trung Quốc đã bắt đầu như một phong trào đấu tranh cho những điều kiện học tập tốt hơn, cho những cải cách chính trị ôn hòa, chống tham nhũng và kinh tế đặc quyền. Nhiều người dân ở Bắc Kinh và trong các thành phố quan trọng khác đã ủng hộ các sinh viên. Ở Trung Quốc, cơn bão phản đối này bao gồm gần 100 triệu người.

Vào ngày hôm sau đó, xe tải và xe tăng cháy rụi vẫn còn nằm trên đại lộ Trường An. Ảnh: GEO Epoche.

Cơn bão trên Thiên An Môn (phần 5)

Cay RadeMacher

Phan Ba dịch

Chủ Nhật, 21 tháng 5, 4 giờ 00. Vài người đẩy vài cái thùng rác và xe buýt sang bên để tạo đường đi. Người dân dùng xe cút kít để cung cấp cho sinh viên nước uống, cà chua và dưa leo.

Mùi hôi thối và mùi nước tiểu bay qua trên quảng trường, nhà vệ sinh ở gần khu lều trại chảy tràn ra. Những người biểu tình kiệt sức ngồi trong những vũng nước ngọt, giữa những ổ bánh mì, mảnh kính vỡ, giấy báo. Một vài sinh viên mắc bệnh lỵ hay bệnh mắt hột, nhiều người tự bảo vệ mình bằng khẩu trang.

Các lãnh tụ hội họp trong quán “Kentucky Fried Chicken” ở góc Tây Nam của Thiên An Môn. Thảo luận nảy lửa, một vài thành viên bây giờ ủng hộ các hành động bạo lực.

Khoảng 180.000 người lính cũng như xe tăng và trực thăng được chính phủ điều về Bắc Kinh để xua đuổi những người biểu tình. Quân đội đi trên đường phụ để vòng qua những rào cản. Ảnh: GEO Epoche

Buổi chiều. Các lãnh tụ sinh viên hội họp. 32 thành viên ủng hộ việc tuyên bố phong trào của họ đã chiến thắng và rồi chấm dứt tất cả các cuộc biểu tình trên Thiên An Môn; chỉ 14 người đồng ý tiếp tục.

Nhưng áp lực của đông đảo những người mới đến là quá lớn: hàng ngàn người hiện bây giờ lại tràn ngập quảng trường, nhiều người đến từ các tỉnh, lần đầu tiên ở đây, cho đến chiều lại là 300.000 người. Số đông khổng lồ của họ bắt buộc những người dẫn đầu phải tiếp tục.

Tối. Đặng và một vài đảng viên cao niên gặp nhau trong tư gia của ông ấy. Họ quyết định sa thải Triệu Tử Dương, nhưng chẳng ai thấy cần thiết phải thông báo cho người sếp Đảng đã bị lật đổ biết tin.

Ai cần phải là người kế nhiệm?

Cơn bão trên Thiên An Môn (phần 4)

Cay RadeMacher

Phan Ba dịch

18 THÁNG 5, 8 GIỜ 30. Ủy ban Thường vụ lại họp, lần này thì không có Triệu Tử Dương đã cáo ốm, nhưng được mở rộng với Đặng Tiểu Bình và nhiều người cao tuổi trong Đảng, cũng như thành viên của Quân Ủy.

Lý Bằng: “Tôi dứt khoát theo kế hoạch khôn ngoan là tuyên bố tình trạng khẩn cấp.” Rồi tiếp theo sau đó là những lời chỉ trích gay gắt người sếp Đảng, người mà ông không còn gọi là “đồng chí Tử Dương” nữa mà bằng một cách hình thức bao gồm cả họ “đồng chí Triệu Tử Dương.”

Nhóm này quyết định tuyên bố tình trạng khẩn cấp ở nhiều khu phố Bắc Kinh. Qua đó ĐCS, lại có khả năng ứng phó. Lý Bằng với thái độ cứng rắn của ông ấy đã thắng cuộc, nhưng nếu như không có uy quyền của Đặng Tiểu Bình thì quyết định đấy đã không được đưa ra.

Chiến dịch cần phải bắt đầu vào ngày 21 tháng 5, lúc 0 giờ 00. Ngoài những lực lượng khác có quân đoàn 38 đóng gần Bắc Kinh tham gia.

Từ Quảng trường Thiên An Môn và các trường đại học, sinh viên chạy ngang qua thành phố, yêu cầu người dân hãy đình công và ủng hộ – và thông báo cho họ biết về những đơn vị quân đội đang tiến vào Thiên An Môn. Ảnh: GEO Epoche

Cơn bão trên Thiên An Môn (phần 3)

Vào ngày 20 tháng 5, Lý Bằng tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Quân lính tiến vào thành phố, nhưng dè dặt. Bây giờ thì biểu tình bị cấm. Nhưng ngay cả khi đối diện với những người mặc quân phục thì cũng chẳng có ai tuân theo điều đấy cả. Ảnh: GEO Epoche.

Cay RadeMacher

Phan Ba dịch

Thứ bảy, 13 tháng 5, 13 giờ. Sinh viên gặp nhau trong khuôn viên của trường Đại học Sư phạm, bị kích động bởi một tờ truyền đơn: “Trong tuổi trẻ rực rỡ của chúng ta, chúng ta không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc từ bỏ nét đẹp của cuộc đời chúng ta, dù chúng ta có không muốn đến đâu đi chăng nữa.” Đấy là về một chiến lược mới: tuyệt thực.

Một sự phản kháng như thế chưa từng có trong Trung Quốc. Thời điểm hầu như không còn có thể thuận tiện hơn nữa. Sếp Xô viết Gorbachev sẽ đến thăm Bắc Kinh, sẽ đưa cánh tay mặt ra cho Đặng để trở thành “cái bắt tay lịch sử” và qua đó đánh dấu chấm dứt các căng thẳng giữa hai thế lực. Đối với ĐCS, đấy là một thắng lợi hết sức to lớn cho thể diện.

Bây giờ, các sinh viên lại có kế hoạch tuyệt thực đúng vào chuyến viếng thăm chính thức này, trong một lều trại trên Thiên An Môn. Không ai, họ tin vậy, sẽ dám dùng bạo lực với họ, khi cả thế giới đang nhìn đến. Cuộc phản đối của họ, họ hy vọng thế, sẽ mang các quan chức vào trong một tình thế lúng túng và sẽ bắt buộc họ có những nhượng bộ nhanh chóng.

15 giờ 25. Khoảng 200 sinh viên đến Thiên An Môn từ đại lộ Trường An, con đường lớn của Bắc Kinh. Trong số họ có những người biểu tình tuyệt thực, đeo những cái băng trên trán như “Tự do muôn năm”. Tạo thành một vòng tròn ở phía Bắc của đài kỷ niệm những người anh hùng và dựng lều lên.

Cơn bão trên Thiên An Môn (phần 2)

Cay RadeMacher

Phan Ba dịch

THỨ SÁU, 21 THÁNG 4. Ở trường Đại học Sư phạm, Ngô Nhĩ Khai Hy 21 tuổi công bố một thông cáo mà trong đó anh ấy yêu cầu, ngoài những điều khác, hãy tẩy chay không lên giảng đường.

Thứ bảy, 22 tháng 4, 3 giờ. Ngày lễ tang cho Hồ. Trước lúc bình minh, hơn 80000 sinh viên của 20 trường đại học bắt đầu diễu hành. Những “đội canh gác” riêng bao xung quanh các nhóm người diễu hành, bảo đảm trật tự. Họ đến Thiên An Môn mà không bị quấy rầy.

ĐCS chia rẽ. Ngày 19 tháng 5, sếp Đảng Triệu Tử Dương nói chuyện với các sinh viên mà ông ấy cho rằng một phần các yêu cầu của họ là có lý do. Nhưng nhiều quan chức lo sợ một cuộc Cách mạng Văn hóa lần thứ nhì (bên phải cạnh Triệu là Ôn Gia Bảo). Ảnh: GEO Epoche.